Pochutec lexicon

Pochutec vocabulary

Spanish	Boas	Standard Ortography
Abrir	tepu'	tepú
aca	quineba'	kinebá
acabar	-temi'	-temí
acordarse	calamqui'	kalamkí
acostarse	teque'	teké
adentro	toc	tok
agua	at	at
aguacate	aueque't	awekét
ahijado	b'ltzin	bǝltsin
ahora	naco'; nacona' ; conaco'	Nakó, nakoná, konakó
alas	yajai'	jahaí
alacran	culu't	kulút
algodón	oxque't	oʃkét
all'i	ma	ma
amar	sousongui	sowsongi
ancho	pate'c	paték
ianda!	ca	ma
andar	agueneumi	awenewmi
anoche	ogue'i	oweí
antier	icualgua'	ikwalwa
apagar	tzeue', ceue'	tsewé
apestar	iye'c	iyék
apretar	pechu'	petʃú
aquf	neba'	nebá
arbol	quagu't	kwagút
arco	escocu'l	eskokúl
asar	ixque'	iʃké
asi	qui na	ki na
atar	ilpi'	ilpí
atizar	totoqui'	totokí
atole	etu'l	etúl
ayer	algua'	alwá
ayudar	petebi'	petebí
bailar	motudi's	motudís
bajar	d'mu	dǝmu
banco	quagu't	Kwagút
bañar	mohue', mamui'	mowé, mamwí
barba	tzo'n	tsón
barrer	tachapane'	tatʃapané
bastante	mie'c	miék
no bastante	tu'chi	tútʃi
beber	temi'	temí
bien	uli'c	ulík
blanco	chupe'c	tʃupék
blando	totoini'	totoiní
boca	ten	nan
Bombax Ceiba	pochu't	nan
borracho	unti'	nan
bramar	tetoa'	nan
brazo	mai	nan
bueno	uli'c	nan
bule	lipu'	nan
buscar	temoa'	nan
caballo	cayu'	nan
cabeza	quait	nan
caer	otz	o <*we
caiman	te'ipo	nan
Calabaza	eyu't	nan
Calenture	tune'l	nan
caliente	tune'l	nan
cama	tepo'xt	nan
camarón	achiquelo'm	nan
camino	ot'ca'n	nan
camisa	tzoct	nan
cansado	cyeui'	nan
cantar	cuique	nan
cantaro	cumt	nan
cara	ixt	nan
carcel	quagu't	nan
cargar	mama'	nan
carne	neque't; tutu't	nan
carrizo	aque't	nan
carta	ame't	nan
casa	chan	nan
casarse	namocti'	nan
ceniza	noxt	nan
cerrar	tzecue'	nan
cinco	macui'l	nan
cocido	ecço'c	nan
coger	ma	nan
colgar	pib'lu'	nan
comal	coma'l	nan
comer	qua	nan
comezón	coxqui'	nan
como	quem	nan
comprar	cua'; palu'	nan
con	ca	nan
conmigo	ca nen	nan
contar	po	nan
corazón	lyu	nan
correr	telu'z	nan
corriente del rio	chicala't	nan
cortar	tzucua'	nan
cosa	te	nan
coser	tzoma'	nan
costal	quanco'ch	nan
coyote	coyu'd	nan
criatura	cone't	nan
cuándo?	ic	nan
cuantos?	quizco'm	nan
cuatro	nayo'm	nan
cuero	cuete'xt	nan
culebra	cue't	nan
culo	tup	nan
cura	totoltzi'n (ui'tz, guala'c)	nan
chiflar	icoz-	nan
chile	chil	nan
chocolate	chucula't	nan
dar	ma; meca'	nan
debajo	ite'nc	nan
decir	iti; nuca'	nan
delgado	ptzec	nan
desatar	toma'	nan
despacio	yuli'c; caxani'	nan
despues	tiome'n	nan
destapar	tepu'	nan
dia	tune'l	nan
diez	matu	nan
dinero	tumi'n	nan
dios	tog	nan
doler	moca; cocoa'	nan
dónde	ca; ui'; campa'	nan
dormir	cochi'	nan
dos	ome'm	nan
dulce	otca'i	nan
duro	chique'c	nan
echar	boz; uluni'	nan
el	na	nan
'el	igüe'n	nan
Elote	elu't	nan
embarazada	uzti'	nan
empezar	peu'c	nan
en	toc	(points to -tik)
encontrar	aci'	nan
enfermo	cocoa'	nan
enojarse	teue'	nan
enseñar	mexti'	nan
entonces	ah na	nan
entrar	apeco'	nan
envolver	pib'lu'	nan
es	quet	nan
escoba	tachapane'	nan
esconderse	ya	nan
escribir	g'lua'	nan
escupir	choch	nan
ese	ina'	nan
ese	na	nan
espalda	d'botz	nan
espantarse	pute'	nan
esperar	che	nan
espina	ui'zti	nan
esposa	güe'l; g'lazt	nan
espuma	puçone'l	nan
esta echado	unyo'c	nan
faja	quaxa'xt	nan
flor	xucho't (name'l)	nan
frente	ixt; ixna'c	nan
frio	Pina'; cug'li'; cayivima	nan
fuego	tet	nan
fuera	ato'lc	nan
fusil	quagu't	nan
gallina	tila'n	nan
golpear	pig'li'	nan
gotear	taxiquetuc	nan
grande	huhio'm (chan)	nan
gritar	tatzi'	nan
grueso	cope'c	nan
guajalote	toto'l	nan
guardar	queue'	nan
gusano	ug'lo'm	nan
hablar	tetoa'; ctze	nan
hacer	chua'	nan
hace poco tiempo	naco'	nan
hambre	naquaçamqui';	nan
hay	unyo'c; que't	nan
no hay	ayago'	nan
hermana	iuit; pima'; nutza'	nan
hermano	bu; chol	nan
hervir	molu'nc	nan
hijo	b'l	nan
hilar	tzaue'z	nan
hilo	opque't	nan
hoja	xut	nan
hombre	teque't; oco'xt	nan
hormiga	tzique't	nan
hoy	naco'	nan
Huatulco	Uetu'l	nan
huele	chucha'c	nan
hueso	ot	nan
huesos quemados	tice't	nan
huevo	tito't	nan
huipil	quexque'mt	nan
humo	apoto'ct	nan
huso	malage'u	nan
iglesia	tiope'n	nan
iguana	cuixo'm	nan
iguana verde	totoli't	nan
ir	ui'	nan
jabón	xabo'	nan
jicalpezte	pebe't	nan
jicara	oxca'zt (ixkártə?)	nan
lado	qual	nan
ladrar	tatzi'	nan
lagarto	te'ipo	nan
lagartija	quala't (kweyatl/kweLat)	nan
lamer	pelu'	nan
lavar	peque'	nan
lavar	mohue'	nan
lejos	güeque'	nan
lengua	nenepi'l	nan
leña	quagu't	nan
levantar	tqui; ctza	nan
limpiar	pue'	nan
lodo	tal	nan
luna	mezt	nan
Ilamar	nutza'	nan
Ilevar	tqui (eti')	nan
Ilorar	chuca'	nan
Iluvia	yect	nan
Madre	ye	nan
Madrina	nan	nan
Maduro	ecqo'c	nan
Maguey	micui'x	nan
Maíz	teyu'l	nan
Malacate	malague'u	nan
Mano	mai	nan
Mañana	quago'; nobegu'c	nan
mañana, pasado	güecha'l	nan
marido	güe'	nan
masa	toxt	nan
matar	mocti'	nan
mazorca	totomo'xt; çon; poxce'z	nan
mear	xixe'z	nan
medio dia	tacane'l	nan
menear	uluni'	nan
mentir	dasupua	nan
metate	mot	nan
mierda	cute't	nan
milpa	mil	nan
mio	nobe'c	nan
mirar	ita'	nan
mojar	aue'c	nan
moler	toço'	nan
morir	moc	nan
mosca	moyu't	nan
mover	uluni'	nan
muchacha	g'lazt	nan
muchacho	cone't	nan
mucho	aço'c	nan
mujer	g'lazt	nan
murciélago	tzinaca'	nan
muy	aço'c	nan
nacer	tzintu'c	nan
nada	nintega'	nan
Nahuatl	nagua'l	nan
Nariz	yeque't	nan
niño	cone't	nan
noche	ogüel	nan
nombre	cul	nan
nosotros	tue'n	nan
nube	pixt	nan
Oaxaca	Uaxe'c	nan
Ocote	oco't	nan
Oído	neque'zt	nan
oir	quequi'	nan
ojo	ixtotolu't	nan
olla	apa'zt	nan
olvidar	yactangui	nan
ombligo	xict	nan
once	mateesu	nan
oreja	neque'zt	nan
obscurecer	tayua'	nan
otra vez	çampe'	nan
padre	tecu'	nan
pagar	tagüi'c	nan
palo	quagu't	nan
paiio	payo'; tzoct	nan
papel	ame't	nan
parecido	ixi'c	nan
parir	taquechu'c; pizc	nan
pasar	penu'c	nan
pasearse	paxalu-	nan
pecho	tipe'n	nan
peine	tzucua'zt	nan
peinar	tzucui'z	nan
pelo	tzon	nan
pene	cel	nan
pensar	nuca'	nan
pepenar	hulu'	nan
pequeño	nixtu'n; tu'chi	nan
perder	polu'c	nan
perro	tacho'm	nan
pesado	eti'	nan
pescado	micho'm	nan
pescuezo	coxt	nan
petate	b'tet; pot	nan
picar	tzupine'	nan
pie	xo-	nan
piedra	tot	nan
piedra para moler chile	chilto't	nan
piel	cuete'xt	nan
piojo	ato'mt	nan
pizcar	poxque'z	nan
platano	quaxilu't	nan
platicar	coztu'c, ctza	nan
poco	nixtu'n	nan
Pochutla	Güenatla'n	nan
poder	ue'l	nan
pollo	tila'n	nan
poner	tali'	nan
poquito	nixtu'n	nan
porque	ampa	nan
por que	te	nan
preguntar	tatenli'	nan
prepucio	xipu'n	nan
pronto	tutuca'; leca'	nan
pueblo	at'be't	nan
puerco	cuchi'	nan
puma	micilu't	nan
purgar	apitze'z	nan
que	te	nan
quebrar	xama'nc	nan
quedarse	cau	nan
quemar	tati'	nan
querer	nqui	nan
quien	ac	nan
rascar	quane'	nan
real	milyu'	nan
rebozo	payo'	nan
reir	manli	nan
rio	ate'n	nan
corriente del rio	chicala't	nan
robar	taxto'c	nan
rosario	luxalyu'	nan
saber	meti'	nan
sacar	quixi'	nan
sacudir	tzulu'	nan
sal	ozte't	nan
salir	quiça'	nan
saliva	choch	nan
sanar	caxani'	nan
sangre	ezt	nan
seco	ua'c; aue'c	nan
seis	chucoce'	nan
sembrar	tuque'c	nan
semejante	ixi'c	nan
semilla	axt	nan
sentarse	metze'	nan
servir	cau	nan
si	ni	nan
sobre	pen; tacpa'c	nan
sol	tune'l	nan
solo	ce	nan
sonar	tzilini	nan
soplar	pitze	nan
subir	tecu'	nan
suyo	bec	nan
tabanco	tepo'xt	nan
tamal	pict	nan
tarde	etiote'c, teote'c	nan
tecolote	tecolo't	nan
tejer	ig'ti'	nan
tenate	tupi'l	nan
tener	ba, bia'	nan
testículo	tit	nan
tiempo, hace poco	colme'n	nan
tierno	z'li; tzintu'c	nan
tierra	Tal	nan
tigre	tiquani'	nan
tirar	Mote	nan
tizne	Til	nan
tizon	quagu't	nan
todo	nocho'	nan
tomar	ma	nan
tomate	tome't	nan
tortilla	xamt	nan
tortilla, hacer	Contze	nan
tortuga	ayu't	nan
trabajar	Tocdoz	nan
traer	ui'tz; mo; cuizca'	nan
traje	tzoct	nan
trece	matu eyem	nan
tres	eyo'm	nan
trueno	Tagmum	takomoni
tu	mue'n	nan
uno	ce	nan
uña	oxt	nan
veinte	semibuel	semi-powal
veinticinco	qumpe'l magüi'l; cemengüi'l; umpa'n magüi'l	nan
venado	meça't	nan
vender	namig'li'	nan
venir	ui'tz; guala'c	nan
ver	ita'	nan
verde	xui'	nan
vergüenza, tener	pinaua'	nan
viejo	picho't; eueta'c	nan
viento	yut	nan
volar	pata'nc (ui')	nan
vomitar	entzute'c	nan
vulva	chibilu'	nan
yo	nen	nan
zapote	tzepo't	nan
zopilote	tzupilu't, cuzt	Maya loan?