lexicon/data/eud: Difference between revisions
From SUALEX
< Module:lexicon | data
< Module:lexicon | data
Created page with "-- Module:lexicon/data/eud -- Eudeve lexicon -- { term, original spelling, English gloss, Spanish gloss, source, etymon, notes } return { { "barína-n", "barínan", "soften", "ablandar", "Pennington:1981:99", "inh:sua-pro:*pari-", "'water'" }, { "mumúwo", "mumúhuo", "bee", "abeja", "Pennington:1981:99", "", "" }, { "hétspuwa-n", "hétzpuvan/hiopuvan", "open", "abrir", "Pennington:1981:99", "inh:sua-pro:*-puwa", "'open'" }, { "tsóna-n", "zónan", "slap", "abo..." |
sort |
||
| Line 4: | Line 4: | ||
return { | return { | ||
{ "-sari", "-sari", "old, worn out thing", "cosa vieja", "", "inh:sua-pro:*-sauri", "'old, wornout'" }, | |||
{ "-tsi", "-tzi", "diminutive", "diminutive", "", "", "" }, | |||
{ "-tude-n", "-tuden", "causative", "causative", "", "inh:sua-pro:*tuya", "'causative'" }, | |||
{ "-yawa", "dagua", "place where", "yan, place where", "", "inh:sua-pro:*-yanwa", "'place where x happens'" }, | |||
{ "aká-t", "acát", "sunflower", "mirasol", "Pennington:1981:136", "inh:sua-pro:*paka", "'reed'" }, | |||
{ "amu-n", "amún", "hunt", "cazar", "Pennington:1981:111", "inh:sua-pro:*amu", "'hunt'" }, | |||
{ "arí-t", "arít", "ant", "hormiga", "Pennington:1981:128", "inh:sua-pro:*ari", "'ant'" }, | |||
{ "até-t", "atét", "louse", "piojo de la cabeza", "Pennington:1981:145", "inh:sua-pro:*ate", "'louse'" }, | |||
{ "ba-t", "bat", "water", "agua", "Pennington:1981:101", "inh:sua-pro:*pa", "'water'" }, | |||
{ "ba-witsi", "bavítzi", "duck", "pato", "Pennington:1981:143", "", "" }, | |||
{ "bara", "bara", "squash", "otra calabaza", "Pennington:1981:109", "inh:sua-pro:*payawi", "'squash'" }, | |||
{ "barína-n", "barínan", "soften", "ablandar", "Pennington:1981:99", "inh:sua-pro:*pari-", "'water'" }, | { "barína-n", "barínan", "soften", "ablandar", "Pennington:1981:99", "inh:sua-pro:*pari-", "'water'" }, | ||
{ " | { "basá-n", "basán", "become ripe, cooked", "cocer, madurarse", "Pennington:1981:112,133", "inh:sua-pro:*kwasi", "'ripen'" }, | ||
{ "basí-t", "basít", "tail", "cola de un animal", "Pennington:1981:112", "inh:sua-pro:*kwasi", "'tail'" }, | |||
{ " | { "bewá-t", "beguát", "skin, leather", "cuero", "Pennington:1981:114", "inh:sua-pro:*pewa", "'skin'" }, | ||
{ " | { "biká-t", "bicát", "song", "canto", "Pennington:1981:110", "inh:sua-pro:*kwika", "'sing'" }, | ||
{ "bitá-n", "bítan", "defecate", "cagar", "Pennington:1981:109", "inh:sua-pro:*kwita", "'defecate'" }, | |||
{ " | { "boka", "bocá", "pregnancy", "preñez", "Pennington:1981:146", "inh:sua-pro:*poka", "'full, pregnant, stomach'" }, | ||
{ " | { "bíke-n", "bíquen", "sing", "cantar", "Pennington:1981:110", "inh:sua-pro:*kwika", "'sing'" }, | ||
{ " | { "chi-a-n", "Chían", "suckle", "mamar", "Pennington:1981:133", "inh:sua-pro:*tsi", "'suckle'" }, | ||
{ " | |||
{ " | |||
{ "chin", "chin", "cotton", "algodón", "Pennington:1981:102", "inh:sua-pro:*tsini", "'cotton'" }, | { "chin", "chin", "cotton", "algodón", "Pennington:1981:102", "inh:sua-pro:*tsini", "'cotton'" }, | ||
{ "chipué-n", "chipuén", "bitter", "amargo", "Pennington:1981:102", "inh:sua-pro:*tsipu", "'bitter'" }, | { "chipué-n", "chipuén", "bitter", "amargo", "Pennington:1981:102", "inh:sua-pro:*tsipu", "'bitter'" }, | ||
{ " | { "chupi", "chupi", "little", "chiquito", "", "inh:sua-pro:*tsupi", "'small'" }, | ||
{ " | { "chúch", "chúchi", "dog", "perro", "Pennington:1981:144", "inh:sua-pro:*chuchi", "'dog'" }, | ||
{ " | { "daká-t", "Dacát", "nose", "nariz", "Pennington:1981:138", "inh:sua-pro:*yaka", "'nose'" }, | ||
{ " | { "depe", "dépe", "in the wild", "en el campo", "Pennington:1981:109", "", "" }, | ||
{ " | { "dóh-me", "dóhme", "person", "gent", "Pennington:1981:125", "inh:sua-pro:*yore", "'person'" }, | ||
{ "dúki", "dúqui", "rainstorm", "aguacero", "Pennington:1981:101", "inh:sua-pro:*yuku", "'rain'" }, | |||
{ "dúku-n", "Dúcun, dúqui", "rain", "lluvia", "Pennington:1981:133", "inh:sua-pro:*yuku", "'rain'" }, | |||
{ "era-n", "erán", "think", "pensar", "Pennington:1981:144", "inh:sua-pro:*ɨra", "'think, feel'" }, | |||
{ "erá", "erá", "menstruation", "menstruo de la mujer", "Pennington:1981:135", "inh:sua-pro:*ɨra", "'blood'" }, | |||
{ "erá-t", "Erát", "blood", "sangre", "Pennington:1981:151", "inh:sua-pro:*ɨra", "'blood'" }, | |||
{ "godú-m", "godúm", "two", "dos", "Pennington:1981:119", "inh:sua-pro:*wo-", "'two'" }, | |||
{ "haki-t", "haquít", "river", "rio", "Pennington:1981:150", "inh:sua-pro:*haki", "'river'" }, | |||
{ "heká-t", "Hecát", "shadow", "sombra", "Pennington:1981:153", "inh:sua-pro:*heká", "'shade, shadow'" }, | |||
{ "hi-á-n", "hián", "drink", "beber", "Pennington:1981:107", "inh:sua-pro:*hi", "'drink'" }, | { "hi-á-n", "hián", "drink", "beber", "Pennington:1981:107", "inh:sua-pro:*hi", "'drink'" }, | ||
{ " | { "hibaa-n", "hibáan", "eat", "comer", "Pennington:1981:112", "inh:sua-pro:*hi-kwa", "'eat'" }, | ||
{ " | { "hibés", "hibés", "heart", "corazón (hiapsi)", "Pennington:1981:113", "inh:sua-pro:*hikwɨs", "'heart/breath'" }, | ||
{ " | { "hipét", "hipét", "straw mat", "petate", "", "inh:sua-pro:*hipeta", "'mat'" }, | ||
{ " | { "hita-puri", "Hitápuri", "knot", "nudo", "Pennington:1981:139", "inh:sua-pro:*hita-puri", "'something.acc-tie'" }, | ||
{ " | { "hiténa-n", "hiténan", "mend, fix", "remedar", "Pennington:1981:149", "", "" }, | ||
{ " | { "hitéwosa-n", "hitéguosan", "draw, make lines", "rayar, señalar", "Pennington:1981:149", "inh:sua-pro:*hi-tewa", "'something name'" }, | ||
{ " | { "hubári", "hubári", "new", "Nuevo", "Pennington:1981:139", "inh:sua-pro:*hunkwa", "" }, | ||
{ "huhbárawa", "huhbáragua", "smell", "olfato", "Pennington:1981:140", "inh:sua-pro:*huhkwi", "'smell'" }, | |||
{ "huhwa", "Húhgua", "woman", "mujer", "Pennington:1981:138", "inh:sua-pro:*suniwa", "'woman'" }, | |||
{ "humu-wiri", "humuviri", "big duck", "pato grande, Prieto", "Pennington:1981:143", "", "" }, | |||
{ "hupá-t", "hupát", "skunk", "zorrilo", "Pennington:1981:159", "inh:sua-pro:*hupa", "'skunk'" }, | |||
{ "hurun", "hurún", "west", "poniente", "Pennington:1981:146", "inh:sua-pro:*horo", "'fall?'" }, | |||
{ "háro", "háro", "turkey", "guajolote", "Pennington:1981:126", "inh:sua-pro:*haro", "'big bird'" }, | |||
{ "hétspuwa-n", "hétzpuvan/hiopuvan", "open", "abrir", "Pennington:1981:99", "inh:sua-pro:*-puwa", "'open'" }, | |||
{ "hípra-n", "hípran", "guard, take care of", "cuidar, guardar", "Pennington:1981:115", "inh:sua-pro:*hi-pura", "'something-tie/guard'" }, | |||
{ "hísi", "hísi", "soul", "alma", "Pennington:1981:102", "", "" }, | |||
{ "hókis", "hóquis", "", "doncella", "Pennington:1981:119", "", "" }, | |||
{ "hóra-n", "hóran", "degrain", "desgranar", "Pennington:1981:117", "inh:sua-pro:*hora", "'degrain'" }, | |||
{ "húba", "húba", "", "elote", "Pennington:1981:119", "", "" }, | |||
{ "istú-n", "ístun", "lie", "mentir", "Pennington:1981:135", "inh:sua-pro:*isVtu", "'lie, cheat'" }, | |||
{ "kamá", "camá", "squash", "calabaza", "Pennington:1981:109", "inh:sua-pro:*kamawi", "'sweet potato'" }, | { "kamá", "camá", "squash", "calabaza", "Pennington:1981:109", "inh:sua-pro:*kamawi", "'sweet potato'" }, | ||
{ " | { "kaos", "cáos", "fox", "zorra", "Pennington:1981:159", "inh:sua-pro:*kaho", "'fox'" }, | ||
{ "kawí-t", "cavít", "hill, mountain", "cerro", "Pennington:1981:111", "inh:sua-pro:*kawi", "'mountain'" }, | { "kawí-t", "cavít", "hill, mountain", "cerro", "Pennington:1981:111", "inh:sua-pro:*kawi", "'mountain'" }, | ||
{ "ke-teka-n", "quétecan", "bite, cut with teeth", "cortar con los dientes", "Pennington:1981:113", "inh:sua-pro:*ke-teka", "'bite-cut'" }, | { "ke-teka-n", "quétecan", "bite, cut with teeth", "cortar con los dientes", "Pennington:1981:113", "inh:sua-pro:*ke-teka", "'bite-cut'" }, | ||
{ " | { "kee-n", "quéen", "bite", "morder", "Pennington:1981:137", "inh:sua-pro:*ke", "'bite'" }, | ||
{ " | { "keró", "queró", "amaranth", "bledo", "Pennington:1981:107", "inh:sua-pro:*keri", "'edible green'" }, | ||
{ " | { "kesa-n", "quesán", "step on something", "pisar", "Pennington:1981:145", "inh:sua-pro:*ketsa", "'stand, step on'" }, | ||
{ " | { "kodó", "codó", "conch shell", "concha", "Pennington:1981:171", "inh:sua-pro:*koyo", "'shell'" }, | ||
{ " | { "koha-r", "Cohár", "frog", "sapo", "Pennington:1981:151", "inh:sua-pro:*kwaya", "'frog'" }, | ||
{ " | { "koma-t", "comát", "cave", "caverna", "Pennington:1981:111", "inh:sua-pro:*ko", "'hollow'" }, | ||
{ "korós", "corós", "big snake", "culebra gorda", "Pennington:1981:115", "inh:sua-pro:*koro", "'animal'" }, | |||
{ "ku-t", "Cut", "wood (material)", "madera", "Pennington:1981:133", "inh:sua-pro:*kuta", "'wood, tree'" }, | |||
{ "kutá-t", "cutát", "neck", "cuello", "Pennington:1981:114", "inh:sua-pro:*kuta", "'neck'" }, | { "kutá-t", "cutát", "neck", "cuello", "Pennington:1981:114", "inh:sua-pro:*kuta", "'neck'" }, | ||
{ "kárats", "cáratz", "crow", "cuervo", "Pennington:1981:115", "inh:sua-pro:*kala", "'crow'" }, | { "kárats", "cáratz", "crow", "cuervo", "Pennington:1981:115", "inh:sua-pro:*kala", "'crow'" }, | ||
{ " | { "kóa", "cóa", "skirt", "falda", "Pennington:1981:123", "inh:sua-pro:*kwayi", "'skirt'" }, | ||
{ "kókma-n", "cócman", "dig", "rascar", "Pennington:1981:148", "inh:sua-pro:*koma", "'hollow'" }, | |||
{ " | |||
{ "kókoe-n", "cócoen", "hurt", "doler", "", "inh:sua-pro:*koko", "'hurt, be sick'" }, | { "kókoe-n", "cócoen", "hurt", "doler", "", "inh:sua-pro:*koko", "'hurt, be sick'" }, | ||
{ " | { "mamá-t", "Mamát", "hand", "mano", "Pennington:1981:134", "inh:sua-pro:*ma", "'hand'" }, | ||
{ " | { "markí", "márqui", "five", "cinco", "Pennington:1981:111", "inh:sua-pro:*mariki", "'five'" }, | ||
{ " | { "mará-n", "máran", "throw rocks", "apedrear", "Pennington:1981:104", "inh:sua-pro:*mota", "'throw rocks'" }, | ||
{ " | { "masó-t", "masót", "deer", "venado", "Pennington:1981:157", "inh:sua-pro:*masa", "'deer'" }, | ||
{ " | { "mietsa-t", "Mietzát", "moon", "luna", "Pennington:1981:132", "inh:sua-pro:*metsa", "'moon'" }, | ||
{ "monwa", "mongúa", "son in-law", "yerno", "Pennington:1981:159", "inh:sua-pro:*moni", "'son in-law'" }, | |||
{ "mosí-t", "Mosít", "cloud", "nube", "Pennington:1981:139", "inh:sua-pro:*mosi", "'cloud'" }, | |||
{ "mumúwo", "mumúhuo", "bee", "abeja", "Pennington:1981:99", "", "" }, | |||
{ "murá-t", "murát", "maize tassel", "espiga", "Pennington:1981:122", "inh:sua-pro:*mura", "'maize tassel'" }, | { "murá-t", "murát", "maize tassel", "espiga", "Pennington:1981:122", "inh:sua-pro:*mura", "'maize tassel'" }, | ||
{ " | { "musí-t", "musít", "catfish", "bagre", "Pennington:1981:106", "inh:sua-pro:*musi", "'moustache'" }, | ||
{ "mákoi", "mácoi", "ten", "diez", "Pennington:1981:118", "inh:sua-pro:*makoi", "'ten'" }, | |||
{ "múi", "Múi", "much, alot", "mucho", "Pennington:1981:137", "inh:sua-pro:*mui", "'much'" }, | |||
{ "múki", "Múqui", "die", "muerto, difuntos", "Pennington:1981:138", "inh:sua-pro:*muki", "'die'" }, | |||
{ "na-táko", "natáco", "half", "mitad", "Pennington:1981:136", "inh:sua-pro:*na-tako", "'reciprocal-half'" }, | |||
{ "naaká-t", "naacát", "digging stick", "coa", "Pennington:1981:111", "inh:sua-pro:*wika", "'digging stick'" }, | |||
{ "nahodadaw", "nahódadauh", "war", "guerra", "Pennington:1981:126", "inh:sua-pro:*yawi", "'fight, predator, enemy'" }, | |||
{ "nahódan", "nahódan/nacódan", "fight", "guerrear", "Pennington:1981:126", "inh:sua-pro:*yawi", "'fight'" }, | |||
{ "nakowetsá-t", "nacovetzát", "opuntia thorn", "espina de nopal", "Pennington:1981:122", "inh:sua-pro:*nako-wetsa", "'opuntia-thorn'" }, | { "nakowetsá-t", "nacovetzát", "opuntia thorn", "espina de nopal", "Pennington:1981:122", "inh:sua-pro:*nako-wetsa", "'opuntia-thorn'" }, | ||
{ "naká-t", "nacát", "ear", "oreja", "Pennington:1981:141", "inh:sua-pro:*naka", "'ear'" }, | |||
{ "naké-n", "naquén", "love", "amar", "Pennington:1981:102", "inh:sua-pro:*naki", "'want'" }, | |||
{ "nakó", "Nacó", "nopal, opuntia", "nopal", "Pennington:1981:139", "inh:sua-pro:*naka", "'nopal'" }, | |||
{ "nanawa-n", "nanáguan", "steal", "robar", "Pennington:1981:150", "inh:sua-pro:*nawa", "'steal'" }, | |||
{ "nanéwa", "nanégua", "clearly", "claramente", "Pennington:1981:111", "inh:sua-pro:*nawa", "'sound clearly'" }, | |||
{ "napsa", "napsa", "ashes", "ceniza", "Pennington:1981:111", "inh:sua-pro:*napiso", "'ashes'" }, | |||
{ "narosán", "narosán", "mix", "mezclar", "Pennington:1981:136", "inh:sua-pro:*nari", "'mix'" }, | |||
{ "nawuts", "navútz", "prickly pear, cactus fig", "tuna fruta", "Pennington:1981:157", "inh:sua-pro:*nawo-tsi", "'Opuntia-point'" }, | |||
{ "nawói", "navói", "four", "cuatro", "Pennington:1981:114", "inh:sua-pro:*nawi", "'four'" }, | |||
{ "nemaka-n", "nemácan", "give", "dar", "Pennington:1981:115", "inh:sua-pro:*ne-maka, inh:sua-pro:*nemaka", "'mutual-give', 'sell'" }, | |||
{ "nemaka-n", "nemacán", "sell", "mercader", "Pennington:1981:135", "inh:sua-pro:*na-maka", "'reciprical-give'" }, | |||
{ "nemaká-n", "Nemácan", "sell", "vender", "Pennington:1981:158", "inh:sua-pro:*ne-maka", "'reciprocal-give'" }, | |||
{ "náwa", "náva", "root", "raíz", "Pennington:1981:148", "inh:sua-pro:*nawa", "'root'" }, | |||
{ "puputsa-ri", "Puputzári", "blow", "soplo", "Pennington:1981:153", "inh:sua-pro:*putsa", "'blow, inflate'" }, | |||
{ "pusá-n", "busán", "wake", "despertar", "Pennington:1981:117", "inh:sua-pro:*pusa", "'wake, open eyes'" }, | |||
{ "páwe", "páve", "eagle", "aguila", "Pennington:1981:101", "inh:sua-pro:*kwawe", "'eagle'" }, | |||
{ "pósora-wa", "pósoragua", "foam", "espuma", "Pennington:1981:122", "inh:sua-pro:*poso", "'foam'" }, | { "pósora-wa", "pósoragua", "foam", "espuma", "Pennington:1981:122", "inh:sua-pro:*poso", "'foam'" }, | ||
{ " | { "saamí", "saamí", "adobe", "adobe (loan)", "Pennington:1981:100", "", "" }, | ||
{ " | { "sakí-t", "Saquít", "roasted maize", "maíz tostado", "Pennington:1981:133", "inh:sua-pro:*saki", "'roast'" }, | ||
{ "sebí", "sebí", "cold, ice", "helado", "Pennington:1981:127", "inh:sua-pro:*sewi", "'become cold'" }, | |||
{ "sei", "sei", "one", "uno", "Pennington:1981:157", "inh:sua-pro:*sei", "'one'" }, | |||
{ "sepé-n", "sepén", "become cold", "enfriarse", "Pennington:1981:120", "inh:sua-pro:*sewa", "'become cold'" }, | |||
{ "sevor", "sevor", "fly (insect)", "mosca", "Pennington:1981:137", "inh:sua-pro:*sahipori", "'fly'" }, | |||
{ "sewá-t", "seguát", "flower", "flor", "Pennington:1981:124", "inh:sua-pro:*sɨwa", "'flower'" }, | { "sewá-t", "seguát", "flower", "flor", "Pennington:1981:124", "inh:sua-pro:*sɨwa", "'flower'" }, | ||
{ "sikuts", "sicútz", "ant", "hormiga chiquita", "Pennington:1981:128", "inh:sua-pro:*tsuku", "'ant'" }, | { "sikuts", "sicútz", "ant", "hormiga chiquita", "Pennington:1981:128", "inh:sua-pro:*tsuku", "'ant'" }, | ||
{ " | { "siká-t", "sicát", "navel", "ombligo", "Pennington:1981:141", "inh:sua-pro:*siku", "'navel'" }, | ||
{ "sisa-n", "Sísan", "urinate, pee", "mear", "Pennington:1981:135", "inh:sua-pro:*sisa", "'urinate'" }, | { "sisa-n", "Sísan", "urinate, pee", "mear", "Pennington:1981:135", "inh:sua-pro:*sisa", "'urinate'" }, | ||
{ "siwé-n", "Sivén", "sprout", "nacer hierbas", "Pennington:1981:138", "inh:sua-pro:*siwi", "'weed, herb'" }, | { "siwé-n", "Sivén", "sprout", "nacer hierbas", "Pennington:1981:138", "inh:sua-pro:*siwi", "'weed, herb'" }, | ||
{ " | { "siwín", "sivín", "east", "oriente", "Pennington:1981:141", "", "" }, | ||
{ "sunú-t", "Sunút", "maize", "maíz", "Pennington:1981:133", "inh:sua-pro:*sunu", "'maize'" }, | { "sunú-t", "Sunút", "maize", "maíz", "Pennington:1981:133", "inh:sua-pro:*sunu", "'maize'" }, | ||
{ " | { "surá-t", "surát", "seed", "semilla. Pepita", "Pennington:1981:144", "inh:sua-pro:*sura", "'seed, heart'" }, | ||
{ "sut-ei", "sútei", "white", "blanco", "Pennington:1981:107", "", "" }, | |||
{ " | { "sutú-t", "sutút", "nail, claw", "uña", "Pennington:1981:157", "inh:sua-pro:*sutu", "'nail'" }, | ||
{ " | { "sáwa", "sáua", "leaf", "hoja", "Pennington:1981:128", "inh:sua-pro:*sawa", "'leaf'" }, | ||
{ " | { "síbora", "síbora", "star", "estrella", "Pennington:1981:123", "inh:sua-pro:*sipo", "'star'" }, | ||
{ " | { "taará-t", "taarát", "clay", "barro", "Pennington:1981:107", "inh:sua-pro:*taara, inh:sua-pro:*taara2", "'foot? or clay'" }, | ||
{ " | { "tahá-n", "tahán", "burn", "quemarse", "Pennington:1981:148", "inh:sua-pro:*taha", "'burn'" }, | ||
{ "taká-t", "tacát", "fruit", "fruta", "Pennington:1981:124", "inh:sua-pro:*taki", "'give fruit'" }, | |||
{ "tamí-t", "tamít", "tooth", "diente", "Pennington:1981:118", "inh:sua-pro:*tame", "'tooth'" }, | |||
{ " | |||
{ " | |||
{ " | |||
{ "tapána-n", "tapánan", "break, part", "divider", "", "inh:sua-pro:*tapana", "'break, split'" }, | { "tapána-n", "tapánan", "break, part", "divider", "", "inh:sua-pro:*tapana", "'break, split'" }, | ||
{ " | { "te", "te", "fire", "fuego", "Pennington:1981:124", "inh:sua-pro:*tahi", "'fire'" }, | ||
{ "te-t", "tet", "rock, stone", "piedra", "Pennington:1981:145", "inh:sua-pro:*tɨ", "'rock, stone'" }, | { "te-t", "tet", "rock, stone", "piedra", "Pennington:1981:145", "inh:sua-pro:*tɨ", "'rock, stone'" }, | ||
{ " | { "teko-ri", "tecori", "", "cajete", "Pennington:1981:109", "", "" }, | ||
{ " | { "tema-tsi", "Temátsi", "young man", "mancebo", "Pennington:1981:134", "inh:sua-pro:*tema", "'youth'" }, | ||
{ " | { "temuku-n", "Temúcun", "dream", "soñar", "Pennington:1981:153", "inh:sua-pro:*tɨmuku", "'dream'" }, | ||
{ " | { "temó-t", "temót", "frog", "rana", "Pennington:1981:148", "inh:sua-pro:*temo", "'frog'" }, | ||
{ " | { "tení-t", "tenít", "mouth", "boca", "Pennington:1981:108", "inh:sua-pro:*teni", "'mouth'" }, | ||
{ "tepú", "tepú", "flea", "pulga", "Pennington:1981:147", "inh:sua-pro:*tepu", "'flea'" }, | { "tepú", "tepú", "flea", "pulga", "Pennington:1981:147", "inh:sua-pro:*tepu", "'flea'" }, | ||
{ " | { "tepúna-n", "tepúnan", "cut", "cortar", "Pennington:1981:113", "inh:sua-pro:*tepona", "'cut'" }, | ||
{ " | { "teruwa", "terúva", "cloak", "tilma", "Pennington:1981:155", "inh:sua-pro:*tɨruwa", "'cloak'" }, | ||
{ " | { "tew-tuu-n", "teúhtuun", "become earth", "Volverse tierra", "Pennington:1981:155", "inh:sua-pro:*tɨwa", "'dust, earth'" }, | ||
{ " | { "tewá-n", "téguan", "find", "hallar", "Pennington:1981:126", "inh:sua-pro:*tɨwa", "'find, see'" }, | ||
{ " | { "tewé", "Tevé", "be called, have name", "tener nombre, llamarse", "Pennington:1981:133", "inh:sua-pro:*tewa", "'name'" }, | ||
{ " | { "tewíka", "tevíca", "sky", "cielo", "Pennington:1981:111", "inh:sua-pro:*tewika", "'sky'" }, | ||
{ "tewós", "tevós", "gopher", "tuza, animal", "Pennington:1981:157", "inh:sua-pro:*tapusa, inh:sua-pro:*tepusa", "'gopher'" }, | |||
{ " | |||
{ "tonó-t", "tonót", "knee", "rodilla", "Pennington:1981:150", "inh:sua-pro:*tano", "'knee'" }, | { "tonó-t", "tonót", "knee", "rodilla", "Pennington:1981:150", "inh:sua-pro:*tano", "'knee'" }, | ||
{ "- | { "towá-t", "Továt", "earth", "tierra", "Pennington:1981:155", "inh:sua-pro:*tɨwa", "'dust, earth'" }, | ||
{ " | { "tsiko-pewai", "Zicópevai", "left hand", "mano izquierda", "Pennington:1981:134", "inh:sua-pro:*tsiko-pewa", "'crooked-begin'" }, | ||
{ " | { "tsira", "zira", "parakeet, parrot", "perico, papagayo", "", "inh:sua-pro:*tsira", "'bird'" }, | ||
{ "tsiwor", "zivór", "tadpole", "renacuajo", "", "inh:sua-pro:*tsipori", "'salamander'" }, | |||
{ "tsiwí", "ziví", "turkey", "guajolote", "Pennington:1981:126", "inh:sua-pro:*haro", "'male turkey'" }, | |||
{ "tsoinawa-n", "zóinaguan", "fry (vb.)", "freír", "Pennington:1981:124", "inh:sua-pro:*tsoyo", "'fry'" }, | |||
{ "tsokinwa-n", "zoquínguan", "sew", "labrar con aguja", "", "inh:sua-pro:*tso", "'sew'" }, | |||
{ "tsokíma", "zoquíma", "pleiades", "ciertas estrellas (pleiades)", "", "", "" }, | |||
{ "tsoní-t", "zonít", "head", "cabeza", "Pennington:1981:108", "inh:sua-pro:*tsoni", "'hair'" }, | |||
{ "tsopore-n", "zopóren", "become numb", "entumirse", "Pennington:1981:121", "inh:sua-pro:*sepo", "'become numb'" }, | |||
{ "tsopítse", "zopítze", "squat (vb.)", "sentado en cuclillas", "", "inh:sua-pro:*tsopi", "'squat, pierce'" }, | |||
{ "tsoro-pa-n", "zorópan", "wrinkle (vb.)", "arrugar", "Pennington:1981:105", "inh:sua-pro:*sioro", "'wrinkle'" }, | |||
{ "tsátsa-n", "zátzan", "yell", "gritar", "Pennington:1981:126", "inh:sua-pro:*tsatsV", "'yell'" }, | |||
{ "tsóma", "zóma", "snot, mucus", "moco de la naríz", "Pennington:1981:136", "inh:sua-pro:*tsome", "'snot, mucus'" }, | |||
{ "tsóna-n", "zónan", "slap", "abofetear", "Pennington:1981:99", "inh:sua-pro:*tsona", "'hit, slap'" }, | |||
{ "tusá-n", "tusán", "grind", "moler", "Pennington:1981:137", "inh:sua-pro:*tusu", "'grind'" }, | |||
{ "tusí-t", "tusít", "maize flour", "pinole", "Pennington:1981:145", "inh:sua-pro:*tusu", "'grind'" }, | |||
{ "táwa-", "tágua", "body", "cuerpo", "Pennington:1981:115", "inh:sua-pro:*tawi", "'body, torso'" }, | |||
{ "táwi", "távi", "body", "día", "Pennington:1981:118", "inh:sua-pro:*tawɨ", "'sun, day'" }, | |||
{ "táwi", "Távi", "sun", "sol", "Pennington:1981:153", "inh:sua-pro:*tawi", "'sun, day'" }, | |||
{ "táwu", "távu", "rabbit", "conejo", "Pennington:1981:112", "inh:sua-pro:*tapu", "'rabbit'" }, | |||
{ "tóni", "tóni", "hot", "acalenturado", "Pennington:1981:100", "", "" }, | |||
{ "vove-t", "vovét", "path, road", "camino", "Pennington:1981:109", "inh:sua-pro:*po'e-", "'path, road'" }, | |||
{ "vuri", "Vúri", "handful", "manojo", "Pennington:1981:134", "inh:sua-pro:*puri", "'tied, gathered'" }, | |||
{ "vurá-n", "vurán", "tie (vb.)", "amarrar", "Pennington:1981:103", "inh:sua-pro:*pura", "'tie, bind'" }, | |||
{ "vus-va", "vúsva", "face", "cara", "Pennington:1981:110", "inh:sua-pro:*pusipa, inh:sua-pro:*pusi-pa", "'face'" }, | |||
{ "wa-héka", "vahéca", "air, wind", "aire", "Pennington:1981:101", "inh:sua-pro:*héka", "'wind'" }, | |||
{ "wake-n", "Huaquén", "dry", "secarse", "Pennington:1981:152", "inh:sua-pro:*waki", "'dry'" }, | { "wake-n", "Huaquén", "dry", "secarse", "Pennington:1981:152", "inh:sua-pro:*waki", "'dry'" }, | ||
{ "wakots", "vacótz", "snake", "culebra", "Pennington:1981:115", "inh:sua-pro:*pa-ko", "'water-snake'" }, | |||
{ "wapúsika-n", "vapúsican", "spray", "rociar", "Pennington:1981:150", "inh:sua-pro:*pa-putsi", "'water-spray'" }, | |||
{ "wasá-t", "vasát", "poplar", "álamo", "Pennington:1981:102", "", "" }, | |||
{ "watsa-n", "Huatzán", "dry", "secar", "Pennington:1981:152", "inh:sua-pro:*watsa", "'dry'" }, | { "watsa-n", "Huatzán", "dry", "secar", "Pennington:1981:152", "inh:sua-pro:*watsa", "'dry'" }, | ||
{ " | { "wehré-n", "vehrén", "grow", "crecer", "Pennington:1981:114", "inh:sua-pro:*wɨyi", "'big'" }, | ||
{ " | { "wetsá-t", "vetzát", "thorn", "espina", "Pennington:1981:122", "inh:sua-pro:*wetsa", "'thorn'" }, | ||
{ " | { "wetsé-n", "huetzén", "fall", "caer", "Pennington:1981:109", "inh:sua-pro:*wetsi", "'fall'" }, | ||
{ " | { "wikits", "viquítz", "bird", "pájaro", "Pennington:1981:141", "inh:sua-pro:*wiki", "'bird'" }, | ||
{ " | { "wirá-n", "virán", "spin", "torcer", "Pennington:1981:156", "inh:sua-pro:*wi", "'spin'" }, | ||
{ "witoroka", "Vítoroca", "spider web", "telaraña", "Pennington:1981:154", "inh:sua-pro:*wi-to-toka", "'spin-spider'" }, | { "witoroka", "Vítoroca", "spider web", "telaraña", "Pennington:1981:154", "inh:sua-pro:*wi-to-toka", "'spin-spider'" }, | ||
{ " | { "wokó-t", "vocót", "pine", "pino", "Pennington:1981:145", "inh:sua-pro:*woko", "'pine'" }, | ||
{ "wusí-t", "vusít", "eye", "ojo", "Pennington:1981:140", "inh:sua-pro:*pusi", "'eye'" }, | |||
{ "wétso", "vétzo", "tree type", "chino, un arbol", "Pennington:1981:115", "inh:sua-pro:*wesi", "'tree species'" }, | |||
{ " | { "wói", "vói", "coyote", "coyote", "Pennington:1981:114", "inh:sua-pro:*wo'i", "'coyote'" }, | ||
{ " | |||
{ " | |||
} | } | ||
Latest revision as of 08:30, 31 January 2026
Documentation for this module may be created at Module:lexicon/data/eud/doc
-- Module:lexicon/data/eud
-- Eudeve lexicon
-- { term, original spelling, English gloss, Spanish gloss, source, etymon, notes }
return {
{ "-sari", "-sari", "old, worn out thing", "cosa vieja", "", "inh:sua-pro:*-sauri", "'old, wornout'" },
{ "-tsi", "-tzi", "diminutive", "diminutive", "", "", "" },
{ "-tude-n", "-tuden", "causative", "causative", "", "inh:sua-pro:*tuya", "'causative'" },
{ "-yawa", "dagua", "place where", "yan, place where", "", "inh:sua-pro:*-yanwa", "'place where x happens'" },
{ "aká-t", "acát", "sunflower", "mirasol", "Pennington:1981:136", "inh:sua-pro:*paka", "'reed'" },
{ "amu-n", "amún", "hunt", "cazar", "Pennington:1981:111", "inh:sua-pro:*amu", "'hunt'" },
{ "arí-t", "arít", "ant", "hormiga", "Pennington:1981:128", "inh:sua-pro:*ari", "'ant'" },
{ "até-t", "atét", "louse", "piojo de la cabeza", "Pennington:1981:145", "inh:sua-pro:*ate", "'louse'" },
{ "ba-t", "bat", "water", "agua", "Pennington:1981:101", "inh:sua-pro:*pa", "'water'" },
{ "ba-witsi", "bavítzi", "duck", "pato", "Pennington:1981:143", "", "" },
{ "bara", "bara", "squash", "otra calabaza", "Pennington:1981:109", "inh:sua-pro:*payawi", "'squash'" },
{ "barína-n", "barínan", "soften", "ablandar", "Pennington:1981:99", "inh:sua-pro:*pari-", "'water'" },
{ "basá-n", "basán", "become ripe, cooked", "cocer, madurarse", "Pennington:1981:112,133", "inh:sua-pro:*kwasi", "'ripen'" },
{ "basí-t", "basít", "tail", "cola de un animal", "Pennington:1981:112", "inh:sua-pro:*kwasi", "'tail'" },
{ "bewá-t", "beguát", "skin, leather", "cuero", "Pennington:1981:114", "inh:sua-pro:*pewa", "'skin'" },
{ "biká-t", "bicát", "song", "canto", "Pennington:1981:110", "inh:sua-pro:*kwika", "'sing'" },
{ "bitá-n", "bítan", "defecate", "cagar", "Pennington:1981:109", "inh:sua-pro:*kwita", "'defecate'" },
{ "boka", "bocá", "pregnancy", "preñez", "Pennington:1981:146", "inh:sua-pro:*poka", "'full, pregnant, stomach'" },
{ "bíke-n", "bíquen", "sing", "cantar", "Pennington:1981:110", "inh:sua-pro:*kwika", "'sing'" },
{ "chi-a-n", "Chían", "suckle", "mamar", "Pennington:1981:133", "inh:sua-pro:*tsi", "'suckle'" },
{ "chin", "chin", "cotton", "algodón", "Pennington:1981:102", "inh:sua-pro:*tsini", "'cotton'" },
{ "chipué-n", "chipuén", "bitter", "amargo", "Pennington:1981:102", "inh:sua-pro:*tsipu", "'bitter'" },
{ "chupi", "chupi", "little", "chiquito", "", "inh:sua-pro:*tsupi", "'small'" },
{ "chúch", "chúchi", "dog", "perro", "Pennington:1981:144", "inh:sua-pro:*chuchi", "'dog'" },
{ "daká-t", "Dacát", "nose", "nariz", "Pennington:1981:138", "inh:sua-pro:*yaka", "'nose'" },
{ "depe", "dépe", "in the wild", "en el campo", "Pennington:1981:109", "", "" },
{ "dóh-me", "dóhme", "person", "gent", "Pennington:1981:125", "inh:sua-pro:*yore", "'person'" },
{ "dúki", "dúqui", "rainstorm", "aguacero", "Pennington:1981:101", "inh:sua-pro:*yuku", "'rain'" },
{ "dúku-n", "Dúcun, dúqui", "rain", "lluvia", "Pennington:1981:133", "inh:sua-pro:*yuku", "'rain'" },
{ "era-n", "erán", "think", "pensar", "Pennington:1981:144", "inh:sua-pro:*ɨra", "'think, feel'" },
{ "erá", "erá", "menstruation", "menstruo de la mujer", "Pennington:1981:135", "inh:sua-pro:*ɨra", "'blood'" },
{ "erá-t", "Erát", "blood", "sangre", "Pennington:1981:151", "inh:sua-pro:*ɨra", "'blood'" },
{ "godú-m", "godúm", "two", "dos", "Pennington:1981:119", "inh:sua-pro:*wo-", "'two'" },
{ "haki-t", "haquít", "river", "rio", "Pennington:1981:150", "inh:sua-pro:*haki", "'river'" },
{ "heká-t", "Hecát", "shadow", "sombra", "Pennington:1981:153", "inh:sua-pro:*heká", "'shade, shadow'" },
{ "hi-á-n", "hián", "drink", "beber", "Pennington:1981:107", "inh:sua-pro:*hi", "'drink'" },
{ "hibaa-n", "hibáan", "eat", "comer", "Pennington:1981:112", "inh:sua-pro:*hi-kwa", "'eat'" },
{ "hibés", "hibés", "heart", "corazón (hiapsi)", "Pennington:1981:113", "inh:sua-pro:*hikwɨs", "'heart/breath'" },
{ "hipét", "hipét", "straw mat", "petate", "", "inh:sua-pro:*hipeta", "'mat'" },
{ "hita-puri", "Hitápuri", "knot", "nudo", "Pennington:1981:139", "inh:sua-pro:*hita-puri", "'something.acc-tie'" },
{ "hiténa-n", "hiténan", "mend, fix", "remedar", "Pennington:1981:149", "", "" },
{ "hitéwosa-n", "hitéguosan", "draw, make lines", "rayar, señalar", "Pennington:1981:149", "inh:sua-pro:*hi-tewa", "'something name'" },
{ "hubári", "hubári", "new", "Nuevo", "Pennington:1981:139", "inh:sua-pro:*hunkwa", "" },
{ "huhbárawa", "huhbáragua", "smell", "olfato", "Pennington:1981:140", "inh:sua-pro:*huhkwi", "'smell'" },
{ "huhwa", "Húhgua", "woman", "mujer", "Pennington:1981:138", "inh:sua-pro:*suniwa", "'woman'" },
{ "humu-wiri", "humuviri", "big duck", "pato grande, Prieto", "Pennington:1981:143", "", "" },
{ "hupá-t", "hupát", "skunk", "zorrilo", "Pennington:1981:159", "inh:sua-pro:*hupa", "'skunk'" },
{ "hurun", "hurún", "west", "poniente", "Pennington:1981:146", "inh:sua-pro:*horo", "'fall?'" },
{ "háro", "háro", "turkey", "guajolote", "Pennington:1981:126", "inh:sua-pro:*haro", "'big bird'" },
{ "hétspuwa-n", "hétzpuvan/hiopuvan", "open", "abrir", "Pennington:1981:99", "inh:sua-pro:*-puwa", "'open'" },
{ "hípra-n", "hípran", "guard, take care of", "cuidar, guardar", "Pennington:1981:115", "inh:sua-pro:*hi-pura", "'something-tie/guard'" },
{ "hísi", "hísi", "soul", "alma", "Pennington:1981:102", "", "" },
{ "hókis", "hóquis", "", "doncella", "Pennington:1981:119", "", "" },
{ "hóra-n", "hóran", "degrain", "desgranar", "Pennington:1981:117", "inh:sua-pro:*hora", "'degrain'" },
{ "húba", "húba", "", "elote", "Pennington:1981:119", "", "" },
{ "istú-n", "ístun", "lie", "mentir", "Pennington:1981:135", "inh:sua-pro:*isVtu", "'lie, cheat'" },
{ "kamá", "camá", "squash", "calabaza", "Pennington:1981:109", "inh:sua-pro:*kamawi", "'sweet potato'" },
{ "kaos", "cáos", "fox", "zorra", "Pennington:1981:159", "inh:sua-pro:*kaho", "'fox'" },
{ "kawí-t", "cavít", "hill, mountain", "cerro", "Pennington:1981:111", "inh:sua-pro:*kawi", "'mountain'" },
{ "ke-teka-n", "quétecan", "bite, cut with teeth", "cortar con los dientes", "Pennington:1981:113", "inh:sua-pro:*ke-teka", "'bite-cut'" },
{ "kee-n", "quéen", "bite", "morder", "Pennington:1981:137", "inh:sua-pro:*ke", "'bite'" },
{ "keró", "queró", "amaranth", "bledo", "Pennington:1981:107", "inh:sua-pro:*keri", "'edible green'" },
{ "kesa-n", "quesán", "step on something", "pisar", "Pennington:1981:145", "inh:sua-pro:*ketsa", "'stand, step on'" },
{ "kodó", "codó", "conch shell", "concha", "Pennington:1981:171", "inh:sua-pro:*koyo", "'shell'" },
{ "koha-r", "Cohár", "frog", "sapo", "Pennington:1981:151", "inh:sua-pro:*kwaya", "'frog'" },
{ "koma-t", "comát", "cave", "caverna", "Pennington:1981:111", "inh:sua-pro:*ko", "'hollow'" },
{ "korós", "corós", "big snake", "culebra gorda", "Pennington:1981:115", "inh:sua-pro:*koro", "'animal'" },
{ "ku-t", "Cut", "wood (material)", "madera", "Pennington:1981:133", "inh:sua-pro:*kuta", "'wood, tree'" },
{ "kutá-t", "cutát", "neck", "cuello", "Pennington:1981:114", "inh:sua-pro:*kuta", "'neck'" },
{ "kárats", "cáratz", "crow", "cuervo", "Pennington:1981:115", "inh:sua-pro:*kala", "'crow'" },
{ "kóa", "cóa", "skirt", "falda", "Pennington:1981:123", "inh:sua-pro:*kwayi", "'skirt'" },
{ "kókma-n", "cócman", "dig", "rascar", "Pennington:1981:148", "inh:sua-pro:*koma", "'hollow'" },
{ "kókoe-n", "cócoen", "hurt", "doler", "", "inh:sua-pro:*koko", "'hurt, be sick'" },
{ "mamá-t", "Mamát", "hand", "mano", "Pennington:1981:134", "inh:sua-pro:*ma", "'hand'" },
{ "markí", "márqui", "five", "cinco", "Pennington:1981:111", "inh:sua-pro:*mariki", "'five'" },
{ "mará-n", "máran", "throw rocks", "apedrear", "Pennington:1981:104", "inh:sua-pro:*mota", "'throw rocks'" },
{ "masó-t", "masót", "deer", "venado", "Pennington:1981:157", "inh:sua-pro:*masa", "'deer'" },
{ "mietsa-t", "Mietzát", "moon", "luna", "Pennington:1981:132", "inh:sua-pro:*metsa", "'moon'" },
{ "monwa", "mongúa", "son in-law", "yerno", "Pennington:1981:159", "inh:sua-pro:*moni", "'son in-law'" },
{ "mosí-t", "Mosít", "cloud", "nube", "Pennington:1981:139", "inh:sua-pro:*mosi", "'cloud'" },
{ "mumúwo", "mumúhuo", "bee", "abeja", "Pennington:1981:99", "", "" },
{ "murá-t", "murát", "maize tassel", "espiga", "Pennington:1981:122", "inh:sua-pro:*mura", "'maize tassel'" },
{ "musí-t", "musít", "catfish", "bagre", "Pennington:1981:106", "inh:sua-pro:*musi", "'moustache'" },
{ "mákoi", "mácoi", "ten", "diez", "Pennington:1981:118", "inh:sua-pro:*makoi", "'ten'" },
{ "múi", "Múi", "much, alot", "mucho", "Pennington:1981:137", "inh:sua-pro:*mui", "'much'" },
{ "múki", "Múqui", "die", "muerto, difuntos", "Pennington:1981:138", "inh:sua-pro:*muki", "'die'" },
{ "na-táko", "natáco", "half", "mitad", "Pennington:1981:136", "inh:sua-pro:*na-tako", "'reciprocal-half'" },
{ "naaká-t", "naacát", "digging stick", "coa", "Pennington:1981:111", "inh:sua-pro:*wika", "'digging stick'" },
{ "nahodadaw", "nahódadauh", "war", "guerra", "Pennington:1981:126", "inh:sua-pro:*yawi", "'fight, predator, enemy'" },
{ "nahódan", "nahódan/nacódan", "fight", "guerrear", "Pennington:1981:126", "inh:sua-pro:*yawi", "'fight'" },
{ "nakowetsá-t", "nacovetzát", "opuntia thorn", "espina de nopal", "Pennington:1981:122", "inh:sua-pro:*nako-wetsa", "'opuntia-thorn'" },
{ "naká-t", "nacát", "ear", "oreja", "Pennington:1981:141", "inh:sua-pro:*naka", "'ear'" },
{ "naké-n", "naquén", "love", "amar", "Pennington:1981:102", "inh:sua-pro:*naki", "'want'" },
{ "nakó", "Nacó", "nopal, opuntia", "nopal", "Pennington:1981:139", "inh:sua-pro:*naka", "'nopal'" },
{ "nanawa-n", "nanáguan", "steal", "robar", "Pennington:1981:150", "inh:sua-pro:*nawa", "'steal'" },
{ "nanéwa", "nanégua", "clearly", "claramente", "Pennington:1981:111", "inh:sua-pro:*nawa", "'sound clearly'" },
{ "napsa", "napsa", "ashes", "ceniza", "Pennington:1981:111", "inh:sua-pro:*napiso", "'ashes'" },
{ "narosán", "narosán", "mix", "mezclar", "Pennington:1981:136", "inh:sua-pro:*nari", "'mix'" },
{ "nawuts", "navútz", "prickly pear, cactus fig", "tuna fruta", "Pennington:1981:157", "inh:sua-pro:*nawo-tsi", "'Opuntia-point'" },
{ "nawói", "navói", "four", "cuatro", "Pennington:1981:114", "inh:sua-pro:*nawi", "'four'" },
{ "nemaka-n", "nemácan", "give", "dar", "Pennington:1981:115", "inh:sua-pro:*ne-maka, inh:sua-pro:*nemaka", "'mutual-give', 'sell'" },
{ "nemaka-n", "nemacán", "sell", "mercader", "Pennington:1981:135", "inh:sua-pro:*na-maka", "'reciprical-give'" },
{ "nemaká-n", "Nemácan", "sell", "vender", "Pennington:1981:158", "inh:sua-pro:*ne-maka", "'reciprocal-give'" },
{ "náwa", "náva", "root", "raíz", "Pennington:1981:148", "inh:sua-pro:*nawa", "'root'" },
{ "puputsa-ri", "Puputzári", "blow", "soplo", "Pennington:1981:153", "inh:sua-pro:*putsa", "'blow, inflate'" },
{ "pusá-n", "busán", "wake", "despertar", "Pennington:1981:117", "inh:sua-pro:*pusa", "'wake, open eyes'" },
{ "páwe", "páve", "eagle", "aguila", "Pennington:1981:101", "inh:sua-pro:*kwawe", "'eagle'" },
{ "pósora-wa", "pósoragua", "foam", "espuma", "Pennington:1981:122", "inh:sua-pro:*poso", "'foam'" },
{ "saamí", "saamí", "adobe", "adobe (loan)", "Pennington:1981:100", "", "" },
{ "sakí-t", "Saquít", "roasted maize", "maíz tostado", "Pennington:1981:133", "inh:sua-pro:*saki", "'roast'" },
{ "sebí", "sebí", "cold, ice", "helado", "Pennington:1981:127", "inh:sua-pro:*sewi", "'become cold'" },
{ "sei", "sei", "one", "uno", "Pennington:1981:157", "inh:sua-pro:*sei", "'one'" },
{ "sepé-n", "sepén", "become cold", "enfriarse", "Pennington:1981:120", "inh:sua-pro:*sewa", "'become cold'" },
{ "sevor", "sevor", "fly (insect)", "mosca", "Pennington:1981:137", "inh:sua-pro:*sahipori", "'fly'" },
{ "sewá-t", "seguát", "flower", "flor", "Pennington:1981:124", "inh:sua-pro:*sɨwa", "'flower'" },
{ "sikuts", "sicútz", "ant", "hormiga chiquita", "Pennington:1981:128", "inh:sua-pro:*tsuku", "'ant'" },
{ "siká-t", "sicát", "navel", "ombligo", "Pennington:1981:141", "inh:sua-pro:*siku", "'navel'" },
{ "sisa-n", "Sísan", "urinate, pee", "mear", "Pennington:1981:135", "inh:sua-pro:*sisa", "'urinate'" },
{ "siwé-n", "Sivén", "sprout", "nacer hierbas", "Pennington:1981:138", "inh:sua-pro:*siwi", "'weed, herb'" },
{ "siwín", "sivín", "east", "oriente", "Pennington:1981:141", "", "" },
{ "sunú-t", "Sunút", "maize", "maíz", "Pennington:1981:133", "inh:sua-pro:*sunu", "'maize'" },
{ "surá-t", "surát", "seed", "semilla. Pepita", "Pennington:1981:144", "inh:sua-pro:*sura", "'seed, heart'" },
{ "sut-ei", "sútei", "white", "blanco", "Pennington:1981:107", "", "" },
{ "sutú-t", "sutút", "nail, claw", "uña", "Pennington:1981:157", "inh:sua-pro:*sutu", "'nail'" },
{ "sáwa", "sáua", "leaf", "hoja", "Pennington:1981:128", "inh:sua-pro:*sawa", "'leaf'" },
{ "síbora", "síbora", "star", "estrella", "Pennington:1981:123", "inh:sua-pro:*sipo", "'star'" },
{ "taará-t", "taarát", "clay", "barro", "Pennington:1981:107", "inh:sua-pro:*taara, inh:sua-pro:*taara2", "'foot? or clay'" },
{ "tahá-n", "tahán", "burn", "quemarse", "Pennington:1981:148", "inh:sua-pro:*taha", "'burn'" },
{ "taká-t", "tacát", "fruit", "fruta", "Pennington:1981:124", "inh:sua-pro:*taki", "'give fruit'" },
{ "tamí-t", "tamít", "tooth", "diente", "Pennington:1981:118", "inh:sua-pro:*tame", "'tooth'" },
{ "tapána-n", "tapánan", "break, part", "divider", "", "inh:sua-pro:*tapana", "'break, split'" },
{ "te", "te", "fire", "fuego", "Pennington:1981:124", "inh:sua-pro:*tahi", "'fire'" },
{ "te-t", "tet", "rock, stone", "piedra", "Pennington:1981:145", "inh:sua-pro:*tɨ", "'rock, stone'" },
{ "teko-ri", "tecori", "", "cajete", "Pennington:1981:109", "", "" },
{ "tema-tsi", "Temátsi", "young man", "mancebo", "Pennington:1981:134", "inh:sua-pro:*tema", "'youth'" },
{ "temuku-n", "Temúcun", "dream", "soñar", "Pennington:1981:153", "inh:sua-pro:*tɨmuku", "'dream'" },
{ "temó-t", "temót", "frog", "rana", "Pennington:1981:148", "inh:sua-pro:*temo", "'frog'" },
{ "tení-t", "tenít", "mouth", "boca", "Pennington:1981:108", "inh:sua-pro:*teni", "'mouth'" },
{ "tepú", "tepú", "flea", "pulga", "Pennington:1981:147", "inh:sua-pro:*tepu", "'flea'" },
{ "tepúna-n", "tepúnan", "cut", "cortar", "Pennington:1981:113", "inh:sua-pro:*tepona", "'cut'" },
{ "teruwa", "terúva", "cloak", "tilma", "Pennington:1981:155", "inh:sua-pro:*tɨruwa", "'cloak'" },
{ "tew-tuu-n", "teúhtuun", "become earth", "Volverse tierra", "Pennington:1981:155", "inh:sua-pro:*tɨwa", "'dust, earth'" },
{ "tewá-n", "téguan", "find", "hallar", "Pennington:1981:126", "inh:sua-pro:*tɨwa", "'find, see'" },
{ "tewé", "Tevé", "be called, have name", "tener nombre, llamarse", "Pennington:1981:133", "inh:sua-pro:*tewa", "'name'" },
{ "tewíka", "tevíca", "sky", "cielo", "Pennington:1981:111", "inh:sua-pro:*tewika", "'sky'" },
{ "tewós", "tevós", "gopher", "tuza, animal", "Pennington:1981:157", "inh:sua-pro:*tapusa, inh:sua-pro:*tepusa", "'gopher'" },
{ "tonó-t", "tonót", "knee", "rodilla", "Pennington:1981:150", "inh:sua-pro:*tano", "'knee'" },
{ "towá-t", "Továt", "earth", "tierra", "Pennington:1981:155", "inh:sua-pro:*tɨwa", "'dust, earth'" },
{ "tsiko-pewai", "Zicópevai", "left hand", "mano izquierda", "Pennington:1981:134", "inh:sua-pro:*tsiko-pewa", "'crooked-begin'" },
{ "tsira", "zira", "parakeet, parrot", "perico, papagayo", "", "inh:sua-pro:*tsira", "'bird'" },
{ "tsiwor", "zivór", "tadpole", "renacuajo", "", "inh:sua-pro:*tsipori", "'salamander'" },
{ "tsiwí", "ziví", "turkey", "guajolote", "Pennington:1981:126", "inh:sua-pro:*haro", "'male turkey'" },
{ "tsoinawa-n", "zóinaguan", "fry (vb.)", "freír", "Pennington:1981:124", "inh:sua-pro:*tsoyo", "'fry'" },
{ "tsokinwa-n", "zoquínguan", "sew", "labrar con aguja", "", "inh:sua-pro:*tso", "'sew'" },
{ "tsokíma", "zoquíma", "pleiades", "ciertas estrellas (pleiades)", "", "", "" },
{ "tsoní-t", "zonít", "head", "cabeza", "Pennington:1981:108", "inh:sua-pro:*tsoni", "'hair'" },
{ "tsopore-n", "zopóren", "become numb", "entumirse", "Pennington:1981:121", "inh:sua-pro:*sepo", "'become numb'" },
{ "tsopítse", "zopítze", "squat (vb.)", "sentado en cuclillas", "", "inh:sua-pro:*tsopi", "'squat, pierce'" },
{ "tsoro-pa-n", "zorópan", "wrinkle (vb.)", "arrugar", "Pennington:1981:105", "inh:sua-pro:*sioro", "'wrinkle'" },
{ "tsátsa-n", "zátzan", "yell", "gritar", "Pennington:1981:126", "inh:sua-pro:*tsatsV", "'yell'" },
{ "tsóma", "zóma", "snot, mucus", "moco de la naríz", "Pennington:1981:136", "inh:sua-pro:*tsome", "'snot, mucus'" },
{ "tsóna-n", "zónan", "slap", "abofetear", "Pennington:1981:99", "inh:sua-pro:*tsona", "'hit, slap'" },
{ "tusá-n", "tusán", "grind", "moler", "Pennington:1981:137", "inh:sua-pro:*tusu", "'grind'" },
{ "tusí-t", "tusít", "maize flour", "pinole", "Pennington:1981:145", "inh:sua-pro:*tusu", "'grind'" },
{ "táwa-", "tágua", "body", "cuerpo", "Pennington:1981:115", "inh:sua-pro:*tawi", "'body, torso'" },
{ "táwi", "távi", "body", "día", "Pennington:1981:118", "inh:sua-pro:*tawɨ", "'sun, day'" },
{ "táwi", "Távi", "sun", "sol", "Pennington:1981:153", "inh:sua-pro:*tawi", "'sun, day'" },
{ "táwu", "távu", "rabbit", "conejo", "Pennington:1981:112", "inh:sua-pro:*tapu", "'rabbit'" },
{ "tóni", "tóni", "hot", "acalenturado", "Pennington:1981:100", "", "" },
{ "vove-t", "vovét", "path, road", "camino", "Pennington:1981:109", "inh:sua-pro:*po'e-", "'path, road'" },
{ "vuri", "Vúri", "handful", "manojo", "Pennington:1981:134", "inh:sua-pro:*puri", "'tied, gathered'" },
{ "vurá-n", "vurán", "tie (vb.)", "amarrar", "Pennington:1981:103", "inh:sua-pro:*pura", "'tie, bind'" },
{ "vus-va", "vúsva", "face", "cara", "Pennington:1981:110", "inh:sua-pro:*pusipa, inh:sua-pro:*pusi-pa", "'face'" },
{ "wa-héka", "vahéca", "air, wind", "aire", "Pennington:1981:101", "inh:sua-pro:*héka", "'wind'" },
{ "wake-n", "Huaquén", "dry", "secarse", "Pennington:1981:152", "inh:sua-pro:*waki", "'dry'" },
{ "wakots", "vacótz", "snake", "culebra", "Pennington:1981:115", "inh:sua-pro:*pa-ko", "'water-snake'" },
{ "wapúsika-n", "vapúsican", "spray", "rociar", "Pennington:1981:150", "inh:sua-pro:*pa-putsi", "'water-spray'" },
{ "wasá-t", "vasát", "poplar", "álamo", "Pennington:1981:102", "", "" },
{ "watsa-n", "Huatzán", "dry", "secar", "Pennington:1981:152", "inh:sua-pro:*watsa", "'dry'" },
{ "wehré-n", "vehrén", "grow", "crecer", "Pennington:1981:114", "inh:sua-pro:*wɨyi", "'big'" },
{ "wetsá-t", "vetzát", "thorn", "espina", "Pennington:1981:122", "inh:sua-pro:*wetsa", "'thorn'" },
{ "wetsé-n", "huetzén", "fall", "caer", "Pennington:1981:109", "inh:sua-pro:*wetsi", "'fall'" },
{ "wikits", "viquítz", "bird", "pájaro", "Pennington:1981:141", "inh:sua-pro:*wiki", "'bird'" },
{ "wirá-n", "virán", "spin", "torcer", "Pennington:1981:156", "inh:sua-pro:*wi", "'spin'" },
{ "witoroka", "Vítoroca", "spider web", "telaraña", "Pennington:1981:154", "inh:sua-pro:*wi-to-toka", "'spin-spider'" },
{ "wokó-t", "vocót", "pine", "pino", "Pennington:1981:145", "inh:sua-pro:*woko", "'pine'" },
{ "wusí-t", "vusít", "eye", "ojo", "Pennington:1981:140", "inh:sua-pro:*pusi", "'eye'" },
{ "wétso", "vétzo", "tree type", "chino, un arbol", "Pennington:1981:115", "inh:sua-pro:*wesi", "'tree species'" },
{ "wói", "vói", "coyote", "coyote", "Pennington:1981:114", "inh:sua-pro:*wo'i", "'coyote'" },
}