Hopi lexicon: Difference between revisions
From SUALEX
Created page with " {| class="wikitable sortable" |+ Eudeve vocabulary |- ! Meaning!! Word!! Source form !! Source !! |- |be||qatɨ ||qatu ||465 |be blooming, have blossoms, be flowering||si’yta||si’yta|| |be bothersome, teasing||kwekwetstiwa||kwekwetstiwa||181 |bear||huunaw||hoonaw||97 |become late, ||tapki ||tapki ||576 |between||tsave ||tsave ||624 |big||wɨɨ||wuu||754 |bird||tsiru||tsiro||633 |bone||øøqa ||ööqa ||362 |bow||awta ||awta ||42 |breath > ikwxoa||hikwsi..." |
No edit summary |
||
| (22 intermediate revisions by 2 users not shown) | |||
| Line 2: | Line 2: | ||
{| class="wikitable sortable" | {| class="wikitable sortable" | ||
|+ | |+ Hopi lexicon | ||
|- | |- | ||
! | ! Word !! Meaning !! Source form !! Source !! SUA Cognate | ||
|- | |- | ||
| | |'''''qatɨ''''' || be || qatu || 465 || *[[katɨ]] "be, sit" | ||
|be | |- | ||
|be | |'''''si’yta''''' || be blooming, have blossoms, be flowering || si’yta || || | ||
| | |- | ||
|'''''kwekwetstiwa''''' || be bothersome, teasing || kwekwetstiwa || 181 || | |||
| | |- | ||
| | |'''''huunaw''''' || bear || hoonaw || 97 || | ||
| | |- | ||
| | |'''''tapki''''' || become late || tapki || 576 || | ||
| | |- | ||
| | |'''''tsave''''' || between || tsave || 624 || | ||
| | |- | ||
| | |'''''wɨɨ''''' || big || wuu || 754 || | ||
| | |- | ||
| | |'''''tsiru''''' || bird || tsiro || 633 || | ||
| | |- | ||
| | |'''''øøqa''''' || bone || ööqa || 362 || | ||
| | |- | ||
| | |'''''awta''''' || bow || awta || 42 || | ||
| | |- | ||
| | |'''''hikwsi''''' || breath > ikwxoa || hikwsi || 76 || *[[hikwɨsɨ]] "breath" | ||
| | |- | ||
| | |'''''tɨ'ìi''''' || buy || tu'ìi || 656 || | ||
| | |- | ||
| | |'''''muusa''''' || cat || moosa || 249 || | ||
| | |- | ||
| | |'''''naami'øki''''' || come together, meet || naami'öki || 291 || | ||
| | |- | ||
| | |'''''tɨɨpe''''' || cook, bake, roast || tuupe || 686 || | ||
| | |- | ||
| | |'''''søøngø''''' ||corn cob || sööngö || 529 || *[[sunu]] "maize" loan from PSUA | ||
| | |- | ||
| | |'''''taavu''''' || cottontail rabbit || taavo || 566 || *[[tapu]] "rabbit" | ||
| | |- | ||
| | |'''''tɨkɨ''''' || cut || tuku || 659 || | ||
|- | |||
| | |'''''muuki''''' || die || mooki || 248 || | ||
| | |- | ||
| | |'''''pøøsi''''' || down, fluff, cotton || pöösi || 440 || | ||
| | |- | ||
| | |'''''kwasa''''' || dress || kwasa || 178 || | ||
| | |- | ||
| | |'''''kwaahɨ''''' || eagle || kwaahu || 167 || | ||
| | |- | ||
| | |'''''siivalawɨ''''' || earn money, get paid || siivalawu || || | ||
| | |- | ||
| | |'''''naaqa''''' || earring || naaqa || 278 || | ||
| | |- | ||
| | |'''''paki''''' || enter, come in || paki || 318 || | ||
| | |- | ||
| | |'''''puusi''''' || eyes/seed, kernel || poosi || 426 || | ||
| | |- | ||
|'''''puùsi''''' || fall || poòsi || 426 || | |||
| | |- | ||
| | |'''''paasa''''' || field || paasa || 372 || | ||
| | |- | ||
| | |'''''naayawi''''' || fight || naayawi || || | ||
| | |- | ||
| | |'''''tɨwa''''' || find, locate, discover || tuwa || 697 || | ||
| | |- | ||
| | |'''''tukuri''''' || flammulated owl || tokori || || | ||
| | |- | ||
| | |'''''mɨɨna''''' || flow || muuna || 263 || | ||
| | |- | ||
| | |'''''sihɨ''''' || flower > xo: || sihu || 496 || | ||
| | |- | ||
| | |'''''pamøøsi''''' || fog, mist || pamöösi || 385 || | ||
| | |- | ||
| | |'''''qala''''' || forehead || qala || 459 || | ||
| | |- | ||
| | |'''''kwaatsi''''' || friend || kwaatsi || 179 || Loan from Nahuatl <coatzin> "twin, companion" | ||
| | |- | ||
| | |'''''paqwa''''' || frog || paqwa || || | ||
|- | |||
| | |'''''kwasi''''' || get cooked || kwasi || 178 || | ||
| | |- | ||
|'''''maqa''''' || give || maqa || 230 || *[[maka]] "give" | |||
| | |- | ||
| | |'''''nɨma''''' || go around || numa || 342 || | ||
| | |- | ||
| | |'''''suu''''' || grandmother || soo || 515 || | ||
| | |- | ||
|'''''tɨpki, tɨpkya''''' || hidden thing, secret, conceal || tupki, tupkya || || | |||
| | |- | ||
| | |'''''qölö''''' || hole, as a hole in the ground, pit || qölö || || | ||
| | |- | ||
| | |'''''taaqa''''' || human || taaqa || 564 || | ||
| | |- | ||
| | |'''''nawin''''' || imitate, copy, plan || nawin || 310 || | ||
| | |- | ||
| | | '''''-va''''' || inchoative || -va || || | ||
| | |- | ||
| | |'''''siihɨ''''' || intestine < kwita-sii kori || siihu || 496 || | ||
|- | |||
| | |'''''suwi''''' || jackrabbit || sowi || 525 || *[[suwi]] "jackrabbit" | ||
| | |- | ||
| | |'''''tsutsuna''''' || kiss, smoke, blow || tsotsona || 640 || | ||
| | |- | ||
| | |'''''tamø-'at''''' || knee || tamö'at || 574 || *[[tano]] "knee" | ||
| | |- | ||
| | |'''''wɨɨyaqa''''' || large || wuuyaqa || 758 || | ||
|- | |||
|'''''wa'ø''''' || lie down, recline || wa'ö || 724 || | |||
|- | |||
|'''''taala''''' || light, day, summer || taala || 562 || | |||
|- | |||
|'''''nɨma''''' || liver || numa || 342 || | |||
|- | |||
|'''''naawakna''''' || love, like, want || naawakna || 284 || | |||
|- | |||
|'''''taaha''''' || maternal uncle, man of one's clan in parental generation || taaha || 562 || | |||
|- | |||
|'''''yɨ''''' || mother || yu || 788 || | |||
|- | |||
|'''''tɨngwa''''' || name (v) || tungwa || 668 || *[[tɨwa]] < PUA *[[tɨnwa]] | |||
|- | |||
|'''''naavɨ''''' || nopal || naavu || 284 || | |||
|- | |||
|'''''yáqa''''' || nose || yáqa || 775 || | |||
|- | |||
|'''''navuta''''' || notice, learn, hear about, obey, heed || navota || 309 || | |||
|- | |||
|'''''pɨ'''''' || now || pu' || 444 || | |||
|- | |||
|'''''su’-wɨɨti''''' || old woman || so'-wúuti || || | |||
|- | |||
|'''''siiwi''''' || onion > xo:-nakatl || siiwi || 498 || | |||
|- | |||
|'''''mungwɨ''''' || owl || mongwu || 248 || | |||
|- | |||
|'''''kyaasɨrɨ''''' || parrot tail feather || kyaasuru || 192 || | |||
|- | |||
|'''''kyaaru > kyaakyast pl''''' || parrots || kyaaro > kyaakyast pl || 191 || | |||
|- | |||
|'''''pøøhɨ''''' || path, road || pööhu || 437 || | |||
|- | |||
|'''''kwasi''''' || penis || kwasi || 178 || | |||
|- | |||
|'''''løqø''''' || ponderosa pine || löqö || 215 || | |||
|- | |||
|'''''siivɨ''''' || pot || siivu || 498 || | |||
|- | |||
|'''''taapamta''''' || pounding || taapamta || 564 || | |||
|- | |||
|'''''ii'its''''' || promptly, early, ahead of time || ii'its || 122 || | |||
|- | |||
|'''''kyaatsàan''''' || put in mouth to hold with teeth || kyaatsàan || 192 || | |||
|- | |||
|'''''maamatsi''''' || recognize, realize, understand || maamatsi || 218 || | |||
|- | |||
|'''''pala'''''' || red || pala' || 382 || | |||
|- | |||
|'''''tɨ̀ɨso''''' || rockshelter, cliff overhang || tùusö || || *[[teso]] from PUA *[[tɨso]] | |||
|- | |||
|'''''wíwakna''''' || rope || wíwakna || 741 || | |||
|- | |||
|'''''øønga''''' || salt || öönga || 362 || | |||
|- | |||
|'''''mɨ'a''''' || shoot || mu'a || 258 || | |||
|- | |||
|'''''tsaava''''' || short || tsaava || 617 || | |||
|- | |||
|'''''tsava''''' || short || tsava || 624 || | |||
|- | |||
|'''''tsiri''''' || singe, sizzle || tsiri || 633 || | |||
|- | |||
|'''''pɨɨkya''''' || skin || puukya || 450 || | |||
|- | |||
|'''''kuru''''' || small cavity, cave or hollow in a cliff or wall, niche, cranny || koro || || | |||
|- | |||
|'''''hìita''''' || something (accusative) || hìita || 77 || | |||
|- | |||
|'''''wiiwa''''' || spinach weed (Acanthochiton wrightii) || wiiwa || 735 || | |||
|- | |||
|'''''suu-hɨ''''' || star || soohu || 521 || | |||
|- | |||
|'''''taawa''''' || sun || taawa || 566 || | |||
|- | |||
|'''''taavi''''' || sunlight || taavi || 566 || | |||
|- | |||
|'''''tuusi''''' || sweet corn flour/pinole || toosi || || *[[tusu]] "grind" | |||
|- | |||
|'''''wiiki''''' || take along || wiiki || 734 || | |||
|- | |||
|'''''suma''''' || tie || soma || 518 || | |||
|- | |||
|'''''tɨwa''''' || to find, locate || tuwa || || | |||
|- | |||
|'''''suma''''' || to tie || soma || || *[[tsoma]] "sew" | |||
|- | |||
|'''''paakwa''''' || toad, frog || paakwa || 369 || | |||
|- | |||
|'''''lengi''''' || tongue || lengi || 205 || *[[neni]] | |||
|- | |||
|'''''tama''''' || tooth || tama || 573 || *[[tame]] "tooth" | |||
|- | |||
|'''''løøyø''''' || two || lööyö || 215 || | |||
|- | |||
|'''''hakim''''' || who pl. || hakim || 55 || | |||
|- | |||
|'''''siwa''''' || younger sister || siwa || 51 || Loan from Nahuatl ''si:watl'' | |||
|} | |} | ||
Latest revision as of 03:08, 8 May 2026
| Word | Meaning | Source form | Source | SUA Cognate |
|---|---|---|---|---|
| qatɨ | be | qatu | 465 | *katɨ "be, sit" |
| si’yta | be blooming, have blossoms, be flowering | si’yta | ||
| kwekwetstiwa | be bothersome, teasing | kwekwetstiwa | 181 | |
| huunaw | bear | hoonaw | 97 | |
| tapki | become late | tapki | 576 | |
| tsave | between | tsave | 624 | |
| wɨɨ | big | wuu | 754 | |
| tsiru | bird | tsiro | 633 | |
| øøqa | bone | ööqa | 362 | |
| awta | bow | awta | 42 | |
| hikwsi | breath > ikwxoa | hikwsi | 76 | *hikwɨsɨ "breath" |
| tɨ'ìi | buy | tu'ìi | 656 | |
| muusa | cat | moosa | 249 | |
| naami'øki | come together, meet | naami'öki | 291 | |
| tɨɨpe | cook, bake, roast | tuupe | 686 | |
| søøngø | corn cob | sööngö | 529 | *sunu "maize" loan from PSUA |
| taavu | cottontail rabbit | taavo | 566 | *tapu "rabbit" |
| tɨkɨ | cut | tuku | 659 | |
| muuki | die | mooki | 248 | |
| pøøsi | down, fluff, cotton | pöösi | 440 | |
| kwasa | dress | kwasa | 178 | |
| kwaahɨ | eagle | kwaahu | 167 | |
| siivalawɨ | earn money, get paid | siivalawu | ||
| naaqa | earring | naaqa | 278 | |
| paki | enter, come in | paki | 318 | |
| puusi | eyes/seed, kernel | poosi | 426 | |
| puùsi | fall | poòsi | 426 | |
| paasa | field | paasa | 372 | |
| naayawi | fight | naayawi | ||
| tɨwa | find, locate, discover | tuwa | 697 | |
| tukuri | flammulated owl | tokori | ||
| mɨɨna | flow | muuna | 263 | |
| sihɨ | flower > xo: | sihu | 496 | |
| pamøøsi | fog, mist | pamöösi | 385 | |
| qala | forehead | qala | 459 | |
| kwaatsi | friend | kwaatsi | 179 | Loan from Nahuatl <coatzin> "twin, companion" |
| paqwa | frog | paqwa | ||
| kwasi | get cooked | kwasi | 178 | |
| maqa | give | maqa | 230 | *maka "give" |
| nɨma | go around | numa | 342 | |
| suu | grandmother | soo | 515 | |
| tɨpki, tɨpkya | hidden thing, secret, conceal | tupki, tupkya | ||
| qölö | hole, as a hole in the ground, pit | qölö | ||
| taaqa | human | taaqa | 564 | |
| nawin | imitate, copy, plan | nawin | 310 | |
| -va | inchoative | -va | ||
| siihɨ | intestine < kwita-sii kori | siihu | 496 | |
| suwi | jackrabbit | sowi | 525 | *suwi "jackrabbit" |
| tsutsuna | kiss, smoke, blow | tsotsona | 640 | |
| tamø-'at | knee | tamö'at | 574 | *tano "knee" |
| wɨɨyaqa | large | wuuyaqa | 758 | |
| wa'ø | lie down, recline | wa'ö | 724 | |
| taala | light, day, summer | taala | 562 | |
| nɨma | liver | numa | 342 | |
| naawakna | love, like, want | naawakna | 284 | |
| taaha | maternal uncle, man of one's clan in parental generation | taaha | 562 | |
| yɨ | mother | yu | 788 | |
| tɨngwa | name (v) | tungwa | 668 | *tɨwa < PUA *tɨnwa |
| naavɨ | nopal | naavu | 284 | |
| yáqa | nose | yáqa | 775 | |
| navuta | notice, learn, hear about, obey, heed | navota | 309 | |
| pɨ' | now | pu' | 444 | |
| su’-wɨɨti | old woman | so'-wúuti | ||
| siiwi | onion > xo:-nakatl | siiwi | 498 | |
| mungwɨ | owl | mongwu | 248 | |
| kyaasɨrɨ | parrot tail feather | kyaasuru | 192 | |
| kyaaru > kyaakyast pl | parrots | kyaaro > kyaakyast pl | 191 | |
| pøøhɨ | path, road | pööhu | 437 | |
| kwasi | penis | kwasi | 178 | |
| løqø | ponderosa pine | löqö | 215 | |
| siivɨ | pot | siivu | 498 | |
| taapamta | pounding | taapamta | 564 | |
| ii'its | promptly, early, ahead of time | ii'its | 122 | |
| kyaatsàan | put in mouth to hold with teeth | kyaatsàan | 192 | |
| maamatsi | recognize, realize, understand | maamatsi | 218 | |
| pala' | red | pala' | 382 | |
| tɨ̀ɨso | rockshelter, cliff overhang | tùusö | *teso from PUA *tɨso | |
| wíwakna | rope | wíwakna | 741 | |
| øønga | salt | öönga | 362 | |
| mɨ'a | shoot | mu'a | 258 | |
| tsaava | short | tsaava | 617 | |
| tsava | short | tsava | 624 | |
| tsiri | singe, sizzle | tsiri | 633 | |
| pɨɨkya | skin | puukya | 450 | |
| kuru | small cavity, cave or hollow in a cliff or wall, niche, cranny | koro | ||
| hìita | something (accusative) | hìita | 77 | |
| wiiwa | spinach weed (Acanthochiton wrightii) | wiiwa | 735 | |
| suu-hɨ | star | soohu | 521 | |
| taawa | sun | taawa | 566 | |
| taavi | sunlight | taavi | 566 | |
| tuusi | sweet corn flour/pinole | toosi | *tusu "grind" | |
| wiiki | take along | wiiki | 734 | |
| suma | tie | soma | 518 | |
| tɨwa | to find, locate | tuwa | ||
| suma | to tie | soma | *tsoma "sew" | |
| paakwa | toad, frog | paakwa | 369 | |
| lengi | tongue | lengi | 205 | *neni |
| tama | tooth | tama | 573 | *tame "tooth" |
| løøyø | two | lööyö | 215 | |
| hakim | who pl. | hakim | 55 | |
| siwa | younger sister | siwa | 51 | Loan from Nahuatl si:watl |