Eudeve lexicon: Difference between revisions
From SUALEX
No edit summary |
No edit summary |
||
| (20 intermediate revisions by 2 users not shown) | |||
| Line 1: | Line 1: | ||
This is a list of Eudeve vocabulary from [[Pennington, Campbell W. 1981. Arte y vocabulario de la lengua dohema, heve o eudeva: Anónimo (siglo XVII). Universidad Nacional Autónoma de México. Instituto de Investigaciones Filológicas.|Pennington (1981)]], it does not include the full word list, but only those items for which I have | This is a list of [[Eudeve]] vocabulary from [[Pennington, Campbell W. 1981. Arte y vocabulario de la lengua dohema, heve o eudeva: Anónimo (siglo XVII). Universidad Nacional Autónoma de México. Instituto de Investigaciones Filológicas.|Pennington (1981)]], it does not include the full word list, but only those items for which I have registered cognates in other SUA languages. Eudeve is one of the three Ópatan languages: Teguima, Eudeve, and Jova. Eudeve is also called ''Dohema'' which means "people" and is cognate with ''Yoreme'' the endonym of the Cahitan peoples. [[Shaul, David L. 1983. The Position of Opata and Eudeve In Uto-Aztecan. Kansas Working Papers in Linguistics.|Shaul (1983)]] argues Ópatan and Cahitan were adjacent dialects in a Taracahitan dialect continuum and Ópatan diverged from Cahitan because of contact with Tepiman languages. | ||
Affixes: | ; Affixes | ||
:- | : {{term|eud:-n}} 'verb formant/present tense' | ||
:-''ei | : {{term|eud:-wa}} 'verb formant' | ||
:-'' | : {{term|eud:-na}} 'verb formant' | ||
:''ne''- | : {{term|eud:-ei}} 'color word formant' | ||
: {{term|eud:-t}} 'nominal absolutive suffix' | |||
: {{term|eud:-ri}} 'nominal absolutive suffix' | |||
: {{term|eud:-r}} 'nominal absolutive suffix' | |||
: {{term|eud:ne-}} 'reciprocal action prefix' | |||
: {{term|eud:hi-}} 'antipassive/intransitivizing prefix | |||
: {{term|eud:hita-}} 'accusative form of {{term|eud:hi-}} | |||
: {{term|eud:-tude}} 'causative suffix' | |||
: {{term|eud:-tuu}} '"become X" suffix' | |||
: {{term|eud:-tsi}} 'diminutive suffix' | |||
{{entry list|eud}} | |||
{| | |||
Latest revision as of 08:32, 31 January 2026
This is a list of Eudeve vocabulary from Pennington (1981), it does not include the full word list, but only those items for which I have registered cognates in other SUA languages. Eudeve is one of the three Ópatan languages: Teguima, Eudeve, and Jova. Eudeve is also called Dohema which means "people" and is cognate with Yoreme the endonym of the Cahitan peoples. Shaul (1983) argues Ópatan and Cahitan were adjacent dialects in a Taracahitan dialect continuum and Ópatan diverged from Cahitan because of contact with Tepiman languages.
- Affixes
- -n 'verb formant/present tense'
- -wa 'verb formant'
- -na 'verb formant'
- -ei 'color word formant'
- -t 'nominal absolutive suffix'
- -ri 'nominal absolutive suffix'
- -r 'nominal absolutive suffix'
- ne- 'reciprocal action prefix'
- hi- 'antipassive/intransitivizing prefix
- hita- 'accusative form of hi-
- -tude 'causative suffix'
- -tuu '"become X" suffix'
- -tsi 'diminutive' 'diminutive suffix'
| Term | Original | English | Spanish | Source | Etymon | Notes |
|---|---|---|---|---|---|---|
| -sari | -sari | old, worn out thing | cosa vieja | PSUA *-sauri | 'old, wornout' | |
| -tsi | -tzi | diminutive | diminutive | |||
| -tude-n | -tuden | causative | causative | PSUA *tuya | 'causative' | |
| -yawa | dagua | place where | yan, place where | PSUA *-yanwa | 'place where x happens' | |
| aká-t | acát | sunflower | mirasol | Pennington (1981:136) | PSUA *paka | 'reed' |
| amu-n | amún | hunt | cazar | Pennington (1981:111) | PSUA *amu | 'hunt' |
| arí-t | arít | ant | hormiga | Pennington (1981:128) | PSUA *ari | 'ant' |
| até-t | atét | louse | piojo de la cabeza | Pennington (1981:145) | PSUA *ate | 'louse' |
| ba-t | bat | water | agua | Pennington (1981:101) | PSUA *pa | 'water' |
| ba-witsi | bavítzi | duck | pato | Pennington (1981:143) | ||
| bara | bara | squash | otra calabaza | Pennington (1981:109) | PSUA *payawi | 'squash' |
| barína-n | barínan | soften | ablandar | Pennington (1981:99) | PSUA *pari- | 'water' |
| basá-n | basán | become ripe, cooked | cocer, madurarse | Pennington (1981:112,133) | PSUA *kwasi | 'ripen' |
| basí-t | basít | tail | cola de un animal | Pennington (1981:112) | PSUA *kwasi | 'tail' |
| bewá-t | beguát | skin, leather | cuero | Pennington (1981:114) | PSUA *pewa | 'skin' |
| biká-t | bicát | song | canto | Pennington (1981:110) | PSUA *kwika | 'sing' |
| bitá-n | bítan | defecate | cagar | Pennington (1981:109) | PSUA *kwita | 'defecate' |
| boka | bocá | pregnancy | preñez | Pennington (1981:146) | PSUA *poka | 'full, pregnant, stomach' |
| bíke-n | bíquen | sing | cantar | Pennington (1981:110) | PSUA *kwika | 'sing' |
| chi-a-n | Chían | suckle | mamar | Pennington (1981:133) | PSUA *tsi | 'suckle' |
| chin | chin | cotton | algodón | Pennington (1981:102) | PSUA *tsini | 'cotton' |
| chipué-n | chipuén | bitter | amargo | Pennington (1981:102) | PSUA *tsipu | 'bitter' |
| chupi | chupi | little | chiquito | PSUA *tsupi | 'small' | |
| chúch | chúchi | dog | perro | Pennington (1981:144) | PSUA *chuchi | 'dog' |
| daká-t | Dacát | nose | nariz | Pennington (1981:138) | PSUA *yaka | 'nose' |
| depe | dépe | in the wild | en el campo | Pennington (1981:109) | ||
| dóh-me | dóhme | person | gent | Pennington (1981:125) | PSUA *yore | 'person' |
| dúki | dúqui | rainstorm | aguacero | Pennington (1981:101) | PSUA *yuku | 'rain' |
| dúku-n | Dúcun, dúqui | rain | lluvia | Pennington (1981:133) | PSUA *yuku | 'rain' |
| era-n | erán | think | pensar | Pennington (1981:144) | PSUA *ɨra | 'think, feel' |
| erá | erá | menstruation | menstruo de la mujer | Pennington (1981:135) | PSUA *ɨra | 'blood' |
| erá-t | Erát | blood | sangre | Pennington (1981:151) | PSUA *ɨra | 'blood' |
| godú-m | godúm | two | dos | Pennington (1981:119) | PSUA *wo- | 'two' |
| haki-t | haquít | river | rio | Pennington (1981:150) | PSUA *haki | 'river' |
| heká-t | Hecát | shadow | sombra | Pennington (1981:153) | PSUA *heká | 'shade, shadow' |
| hi-á-n | hián | drink | beber | Pennington (1981:107) | PSUA *hi | 'drink' |
| hibaa-n | hibáan | eat | comer | Pennington (1981:112) | PSUA *hi-kwa | 'eat' |
| hibés | hibés | heart | corazón (hiapsi) | Pennington (1981:113) | PSUA *hikwɨs | 'heart/breath' |
| hipét | hipét | straw mat | petate | PSUA *hipeta | 'mat' | |
| hita-puri | Hitápuri | knot | nudo | Pennington (1981:139) | PSUA *hita-puri | 'something.acc-tie' |
| hiténa-n | hiténan | mend, fix | remedar | Pennington (1981:149) | ||
| hitéwosa-n | hitéguosan | draw, make lines | rayar, señalar | Pennington (1981:149) | PSUA *hi-tewa | 'something name' |
| hubári | hubári | new | Nuevo | Pennington (1981:139) | PSUA *hunkwa | |
| huhbárawa | huhbáragua | smell | olfato | Pennington (1981:140) | PSUA *huhkwi | 'smell' |
| huhwa | Húhgua | woman | mujer | Pennington (1981:138) | PSUA *suniwa | 'woman' |
| humu-wiri | humuviri | big duck | pato grande, Prieto | Pennington (1981:143) | ||
| hupá-t | hupát | skunk | zorrilo | Pennington (1981:159) | PSUA *hupa | 'skunk' |
| hurun | hurún | west | poniente | Pennington (1981:146) | PSUA *horo | 'fall?' |
| háro | háro | turkey | guajolote | Pennington (1981:126) | PSUA *haro | 'big bird' |
| hétspuwa-n | hétzpuvan/hiopuvan | open | abrir | Pennington (1981:99) | PSUA *-puwa | 'open' |
| hípra-n | hípran | guard, take care of | cuidar, guardar | Pennington (1981:115) | PSUA *hi-pura | 'something-tie/guard' |
| hísi | hísi | soul | alma | Pennington (1981:102) | ||
| hókis | hóquis | doncella | Pennington (1981:119) | |||
| hóra-n | hóran | degrain | desgranar | Pennington (1981:117) | PSUA *hora | 'degrain' |
| húba | húba | elote | Pennington (1981:119) | |||
| istú-n | ístun | lie | mentir | Pennington (1981:135) | PSUA *isVtu | 'lie, cheat' |
| kamá | camá | squash | calabaza | Pennington (1981:109) | PSUA *kamawi | 'sweet potato' |
| kaos | cáos | fox | zorra | Pennington (1981:159) | PSUA *kaho 'fox' | 'fox' |
| kawí-t | cavít | hill, mountain | cerro | Pennington (1981:111) | PSUA *kawi | 'mountain' |
| ke-teka-n | quétecan | bite, cut with teeth | cortar con los dientes | Pennington (1981:113) | PSUA *ke-teka | 'bite-cut' |
| kee-n | quéen | bite | morder | Pennington (1981:137) | PSUA *ke | 'bite' |
| keró | queró | amaranth | bledo | Pennington (1981:107) | PSUA *keri | 'edible green' |
| kesa-n | quesán | step on something | pisar | Pennington (1981:145) | PSUA *ketsa | 'stand, step on' |
| kodó | codó | conch shell | concha | Pennington (1981:171) | PSUA *koyo | 'shell' |
| koha-r | Cohár | frog | sapo | Pennington (1981:151) | PSUA *kwaya | 'frog' |
| koma-t | comát | cave | caverna | Pennington (1981:111) | PSUA *ko | 'hollow' |
| korós | corós | big snake | culebra gorda | Pennington (1981:115) | PSUA *koro | 'animal' |
| ku-t | Cut | wood (material) | madera | Pennington (1981:133) | PSUA *kuta | 'wood, tree' |
| kutá-t | cutát | neck | cuello | Pennington (1981:114) | PSUA *kuta | 'neck' |
| kárats | cáratz | crow | cuervo | Pennington (1981:115) | PSUA *kala | 'crow' |
| kóa | cóa | skirt | falda | Pennington (1981:123) | PSUA *kwayi | 'skirt' |
| kókma-n | cócman | dig | rascar | Pennington (1981:148) | PSUA *koma | 'hollow' |
| kókoe-n | cócoen | hurt | doler | PSUA *koko | 'hurt, be sick' | |
| mamá-t | Mamát | hand | mano | Pennington (1981:134) | PSUA *ma | 'hand' |
| markí | márqui | five | cinco | Pennington (1981:111) | PSUA *mariki | 'five' |
| mará-n | máran | throw rocks | apedrear | Pennington (1981:104) | PSUA *mota | 'throw rocks' |
| masó-t | masót | deer | venado | Pennington (1981:157) | PSUA *masa | 'deer' |
| mietsa-t | Mietzát | moon | luna | Pennington (1981:132) | PSUA *metsa | 'moon' |
| monwa | mongúa | son in-law | yerno | Pennington (1981:159) | PSUA *moni | 'son in-law' |
| mosí-t | Mosít | cloud | nube | Pennington (1981:139) | PSUA *mosi | 'cloud' |
| mumúwo | mumúhuo | bee | abeja | Pennington (1981:99) | ||
| murá-t | murát | maize tassel | espiga | Pennington (1981:122) | PSUA *mura | 'maize tassel' |
| musí-t | musít | catfish | bagre | Pennington (1981:106) | PSUA *musi | 'moustache' |
| mákoi | mácoi | ten | diez | Pennington (1981:118) | PSUA *makoi | 'ten' |
| múi | Múi | much, alot | mucho | Pennington (1981:137) | PSUA *mui | 'much' |
| múki | Múqui | die | muerto, difuntos | Pennington (1981:138) | PSUA *muki | 'die' |
| na-táko | natáco | half | mitad | Pennington (1981:136) | PSUA *na-tako | 'reciprocal-half' |
| naaká-t | naacát | digging stick | coa | Pennington (1981:111) | PSUA *wika | 'digging stick' |
| nahodadaw | nahódadauh | war | guerra | Pennington (1981:126) | PSUA *yawi 'predator' | 'fight, predator, enemy' |
| nahódan | nahódan/nacódan | fight | guerrear | Pennington (1981:126) | PSUA *yawi 'predator' | 'fight' |
| nakowetsá-t | nacovetzát | opuntia thorn | espina de nopal | Pennington (1981:122) | PSUA *nako-wetsa | 'opuntia-thorn' |
| naká-t | nacát | ear | oreja | Pennington (1981:141) | PSUA *naka | 'ear' |
| naké-n | naquén | love | amar | Pennington (1981:102) | PSUA *naki | 'want' |
| nakó | Nacó | nopal, opuntia | nopal | Pennington (1981:139) | PSUA *naka | 'nopal' |
| nanawa-n | nanáguan | steal | robar | Pennington (1981:150) | PSUA *nawa | 'steal' |
| nanéwa | nanégua | clearly | claramente | Pennington (1981:111) | PSUA *nawa | 'sound clearly' |
| napsa | napsa | ashes | ceniza | Pennington (1981:111) | PSUA *napiso | 'ashes' |
| narosán | narosán | mix | mezclar | Pennington (1981:136) | PSUA *nari | 'mix' |
| nawuts | navútz | prickly pear, cactus fig | tuna fruta | Pennington (1981:157) | PSUA *nawo-tsi | 'Opuntia-point' |
| nawói | navói | four | cuatro | Pennington (1981:114) | PSUA *nawi | 'four' |
| nemaka-n | nemácan | give | dar | Pennington (1981:115) | PSUA sua-pro | 'mutual-give', 'sell' |
| nemaka-n | nemacán | sell | mercader | Pennington (1981:135) | PSUA *na-maka | 'reciprical-give' |
| nemaká-n | Nemácan | sell | vender | Pennington (1981:158) | PSUA *ne-maka | 'reciprocal-give' |
| náwa | náva | root | raíz | Pennington (1981:148) | PSUA *nawa | 'root' |
| puputsa-ri | Puputzári | blow | soplo | Pennington (1981:153) | PSUA *putsa | 'blow, inflate' |
| pusá-n | busán | wake | despertar | Pennington (1981:117) | PSUA *pusa | 'wake, open eyes' |
| páwe | páve | eagle | aguila | Pennington (1981:101) | PSUA *kwawe | 'eagle' |
| pósora-wa | pósoragua | foam | espuma | Pennington (1981:122) | PSUA *poso | 'foam' |
| saamí | saamí | adobe | adobe (loan) | Pennington (1981:100) | ||
| sakí-t | Saquít | roasted maize | maíz tostado | Pennington (1981:133) | PSUA *saki | 'roast' |
| sebí | sebí | cold, ice | helado | Pennington (1981:127) | PSUA *sewi | 'become cold' |
| sei | sei | one | uno | Pennington (1981:157) | PSUA *sei | 'one' |
| sepé-n | sepén | become cold | enfriarse | Pennington (1981:120) | PSUA *sewa | 'become cold' |
| sevor | sevor | fly (insect) | mosca | Pennington (1981:137) | PSUA *sahipori | 'fly' |
| sewá-t | seguát | flower | flor | Pennington (1981:124) | PSUA *sɨwa | 'flower' |
| sikuts | sicútz | ant | hormiga chiquita | Pennington (1981:128) | PSUA *tsuku | 'ant' |
| siká-t | sicát | navel | ombligo | Pennington (1981:141) | PSUA *siku | 'navel' |
| sisa-n | Sísan | urinate, pee | mear | Pennington (1981:135) | PSUA *sisa | 'urinate' |
| siwé-n | Sivén | sprout | nacer hierbas | Pennington (1981:138) | PSUA *siwi | 'weed, herb' |
| siwín | sivín | east | oriente | Pennington (1981:141) | ||
| sunú-t | Sunút | maize | maíz | Pennington (1981:133) | PSUA *sunu | 'maize' |
| surá-t | surát | seed | semilla. Pepita | Pennington (1981:144) | PSUA *sura | 'seed, heart' |
| sut-ei | sútei | white | blanco | Pennington (1981:107) | ||
| sutú-t | sutút | nail, claw | uña | Pennington (1981:157) | PSUA *sutu | 'nail' |
| sáwa | sáua | leaf | hoja | Pennington (1981:128) | PSUA *sawa | 'leaf' |
| síbora | síbora | star | estrella | Pennington (1981:123) | PSUA *sipo | 'star' |
| taará-t | taarát | clay | barro | Pennington (1981:107) | PSUA sua-pro | 'foot? or clay' |
| tahá-n | tahán | burn | quemarse | Pennington (1981:148) | PSUA *taha | 'burn' |
| taká-t | tacát | fruit | fruta | Pennington (1981:124) | PSUA *taki | 'give fruit' |
| tamí-t | tamít | tooth | diente | Pennington (1981:118) | PSUA *tame | 'tooth' |
| tapána-n | tapánan | break, part | divider | PSUA *tapana | 'break, split' | |
| te | te | fire | fuego | Pennington (1981:124) | PSUA *tahi | 'fire' |
| te-t | tet | rock, stone | piedra | Pennington (1981:145) | PSUA *tɨ | 'rock, stone' |
| teko-ri | tecori | cajete | Pennington (1981:109) | |||
| tema-tsi | Temátsi | young man | mancebo | Pennington (1981:134) | PSUA *tema | 'youth' |
| temuku-n | Temúcun | dream | soñar | Pennington (1981:153) | PSUA *tɨmuku | 'dream' |
| temó-t | temót | frog | rana | Pennington (1981:148) | PSUA *temo | 'frog' |
| tení-t | tenít | mouth | boca | Pennington (1981:108) | PSUA *teni | 'mouth' |
| tepú | tepú | flea | pulga | Pennington (1981:147) | PSUA *tepu | 'flea' |
| tepúna-n | tepúnan | cut | cortar | Pennington (1981:113) | PSUA *tepona | 'cut' |
| teruwa | terúva | cloak | tilma | Pennington (1981:155) | PSUA *tɨruwa | 'cloak' |
| tew-tuu-n | teúhtuun | become earth | Volverse tierra | Pennington (1981:155) | PSUA *tɨwa | 'dust, earth' |
| tewá-n | téguan | find | hallar | Pennington (1981:126) | PSUA *tɨwa | 'find, see' |
| tewé | Tevé | be called, have name | tener nombre, llamarse | Pennington (1981:133) | PSUA *tewa | 'name' |
| tewíka | tevíca | sky | cielo | Pennington (1981:111) | PSUA *tewika | 'sky' |
| tewós | tevós | gopher | tuza, animal | Pennington (1981:157) | PSUA sua-pro | 'gopher' |
| tonó-t | tonót | knee | rodilla | Pennington (1981:150) | PSUA *tano | 'knee' |
| towá-t | Továt | earth | tierra | Pennington (1981:155) | PSUA *tɨwa | 'dust, earth' |
| tsiko-pewai | Zicópevai | left hand | mano izquierda | Pennington (1981:134) | PSUA *tsiko-pewa | 'crooked-begin' |
| tsira | zira | parakeet, parrot | perico, papagayo | PSUA *tsira | 'bird' | |
| tsiwor | zivór | tadpole | renacuajo | PSUA *tsipori | 'salamander' | |
| tsiwí | ziví | turkey | guajolote | Pennington (1981:126) | PSUA *haro | 'male turkey' |
| tsoinawa-n | zóinaguan | fry (vb.) | freír | Pennington (1981:124) | PSUA *tsoyo | 'fry' |
| tsokinwa-n | zoquínguan | sew | labrar con aguja | PSUA *tso | 'sew' | |
| tsokíma | zoquíma | pleiades | ciertas estrellas (pleiades) | |||
| tsoní-t | zonít | head | cabeza | Pennington (1981:108) | PSUA *tsoni | 'hair' |
| tsopore-n | zopóren | become numb | entumirse | Pennington (1981:121) | PSUA *sepo | 'become numb' |
| tsopítse | zopítze | squat (vb.) | sentado en cuclillas | PSUA *tsopi | 'squat, pierce' | |
| tsoro-pa-n | zorópan | wrinkle (vb.) | arrugar | Pennington (1981:105) | PSUA *sioro | 'wrinkle' |
| tsátsa-n | zátzan | yell | gritar | Pennington (1981:126) | PSUA *tsatsV | 'yell' |
| tsóma | zóma | snot, mucus | moco de la naríz | Pennington (1981:136) | PSUA *tsome | 'snot, mucus' |
| tsóna-n | zónan | slap | abofetear | Pennington (1981:99) | PSUA *tsona | 'hit, slap' |
| tusá-n | tusán | grind | moler | Pennington (1981:137) | PSUA *tusu | 'grind' |
| tusí-t | tusít | maize flour | pinole | Pennington (1981:145) | PSUA *tusu | 'grind' |
| táwa- | tágua | body | cuerpo | Pennington (1981:115) | PSUA *tawi 'body' | 'body, torso' |
| táwi | távi | body | día | Pennington (1981:118) | PSUA *tawɨ | 'sun, day' |
| táwi | Távi | sun | sol | Pennington (1981:153) | PSUA *tawi 'body' | 'sun, day' |
| táwu | távu | rabbit | conejo | Pennington (1981:112) | PSUA *tapu | 'rabbit' |
| tóni | tóni | hot | acalenturado | Pennington (1981:100) | ||
| vove-t | vovét | path, road | camino | Pennington (1981:109) | PSUA *po'e- | 'path, road' |
| vuri | Vúri | handful | manojo | Pennington (1981:134) | PSUA *puri | 'tied, gathered' |
| vurá-n | vurán | tie (vb.) | amarrar | Pennington (1981:103) | PSUA *pura | 'tie, bind' |
| vus-va | vúsva | face | cara | Pennington (1981:110) | PSUA sua-pro | 'face' |
| wa-héka | vahéca | air, wind | aire | Pennington (1981:101) | PSUA *héka | 'wind' |
| wake-n | Huaquén | dry | secarse | Pennington (1981:152) | PSUA *waki | 'dry' |
| wakots | vacótz | snake | culebra | Pennington (1981:115) | PSUA *pa-ko | 'water-snake' |
| wapúsika-n | vapúsican | spray | rociar | Pennington (1981:150) | PSUA *pa-putsi | 'water-spray' |
| wasá-t | vasát | poplar | álamo | Pennington (1981:102) | ||
| watsa-n | Huatzán | dry | secar | Pennington (1981:152) | PSUA *watsa | 'dry' |
| wehré-n | vehrén | grow | crecer | Pennington (1981:114) | PSUA *wɨyi | 'big' |
| wetsá-t | vetzát | thorn | espina | Pennington (1981:122) | PSUA *wetsa | 'thorn' |
| wetsé-n | huetzén | fall | caer | Pennington (1981:109) | PSUA *wetsi | 'fall' |
| wikits | viquítz | bird | pájaro | Pennington (1981:141) | PSUA *wiki | 'bird' |
| wirá-n | virán | spin | torcer | Pennington (1981:156) | PSUA *wi | 'spin' |
| witoroka | Vítoroca | spider web | telaraña | Pennington (1981:154) | PSUA *wi-to-toka | 'spin-spider' |
| wokó-t | vocót | pine | pino | Pennington (1981:145) | PSUA *woko | 'pine' |
| wusí-t | vusít | eye | ojo | Pennington (1981:140) | PSUA *pusi | 'eye' |
| wétso | vétzo | tree type | chino, un arbol | Pennington (1981:115) | PSUA *wesi | 'tree species' |
| wói | vói | coyote | coyote | Pennington (1981:114) | PSUA *wo'i | 'coyote' |